Hệ nội tiết giống như một nhạc trưởng thầm lặng, điều khiển gần như mọi hoạt động của cơ thể từ chuyển hóa, sinh sản cho đến tâm trạng mỗi ngày. Khi nhạc trưởng này gặp trục trặc, hàng loạt rối loạn có thể âm thầm xuất hiện và gây hậu quả nghiêm trọng nếu không phát hiện kịp thời. Cùng Diab tham khảo bài viết dưới đây để nhận diện sớm 7 căn bệnh nội tiết nguy hiểm thường gặp nhất hiện nay.
Tóm tắt nội dung
Những dấu hiệu mất cân bằng của nội tiết tố
Cơ thể vận hành nhờ sự phối hợp nhịp nhàng của hàng chục loại hormone, chỉ cần một loại hormone mất cân bằng cũng đủ kéo theo nhiều xáo trộn. Nhiều người chủ quan bỏ qua tín hiệu ban đầu vì nghĩ đó chỉ là mệt mỏi do công việc hay tuổi tác. Đây chính là lúc bệnh nội tiết tố bắt đầu âm thầm hình thành, khiến bạn dễ bỏ lỡ giai đoạn vàng để can thiệp.

Một số biểu hiện thường gặp cho thấy nội tiết tố đang mất cân bằng:
- Da nổi mụn bất thường ở cằm, quai hàm dù đã qua tuổi dậy thì.
- Cân nặng thay đổi nhanh dù ăn uống, vận động không đổi.
- Rụng tóc nhiều hoặc mọc lông ở vị trí bất thường.
- Rối loạn kinh nguyệt, chu kỳ không đều hoặc mất kinh ở nữ giới.
- Mệt mỏi triền miên, khó ngủ, tâm trạng thất thường, dễ cáu gắt.
Nếu có từ hai đến ba dấu hiệu trên, bạn nên chủ động thăm khám sớm thay vì chờ triệu chứng tự biến mất. Phát hiện bệnh nội tiết ở giai đoạn đầu giúp điều trị nhẹ nhàng, hiệu quả hơn.
Các bệnh nội tiết thường gặp hiện nay
Hệ nội tiết gồm nhiều tuyến như tuyến giáp, tuyến yên, tuyến thượng thận và tuyến tụy, mỗi tuyến giữ vai trò riêng. Vì vậy, các rối loạn này biểu hiện rất đa dạng tùy tuyến bị ảnh hưởng. Sau đây là 7 căn bệnh nội tiết phổ biến bạn cần lưu tâm:
Đái tháo đường
Đái tháo đường là một trong những bệnh nội tiết phổ biến nhất hiện nay. Bệnh xảy ra khi cơ thể không có đủ insulin hoặc không dùng được insulin hiệu quả, khiến đường cứ ở lại trong máu thay vì được đưa vào tế bào để tạo năng lượng. Bạn có thể cần lưu ý nếu thấy mình:
- Hay khát nước, uống nhiều và đi tiểu nhiều lần
- Sụt cân dù không ăn kiêng
- Có vết thương lâu lành hơn bình thường
Điều đáng nói là bệnh thường âm thầm nhiều năm mà không gây đau, trong khi đường huyết cao kéo dài có thể làm tổn thương tim, thận, mắt và thần kinh. Vì vậy, kiểm tra đường huyết định kỳ là cách đơn giản để phát hiện bệnh sớm.

Bệnh tuyến giáp
Tuyến giáp là tuyến nhỏ hình cánh bướm nằm ở cổ, có nhiệm vụ điều hòa nhịp hoạt động của cơ thể. Khi tuyến giáp “làm việc chậm” (suy giáp), bạn có thể cảm thấy:
- Mệt mỏi, uể oải, hay buồn ngủ
- Tăng cân, táo bón
- Da khô, sợ lạnh, trí nhớ kém hơn trước
Bệnh khá thường gặp ở phụ nữ, nhất là sau sinh hoặc giai đoạn tiền mãn kinh. Bướu giáp cũng có thể lớn dần trong nhiều năm mà không có dấu hiệu rõ ràng, nên siêu âm và xét nghiệm hormone tuyến giáp định kỳ sẽ giúp bạn yên tâm hơn.

Cường giáp
Ngược lại với suy giáp, cường giáp là khi tuyến giáp hoạt động quá mức và tiết ra nhiều hormone hơn nhu cầu. Cơ thể lúc này như chạy hết công suất, nên bạn có thể gặp:
- Sụt cân nhanh dù vẫn ăn uống bình thường
- Tim đập nhanh, hồi hộp, tay run
- Hay cảm thấy nóng bức, khó ngủ
Nguyên nhân phổ biến nhất là bệnh Basedow, một số người còn bị lồi mắt. Nếu để lâu không điều trị, bệnh có thể ảnh hưởng đến tim mạch. Tin vui là khi phát hiện sớm, bệnh thường kiểm soát tốt bằng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ.
Suy tuyến thượng thận
Tuyến thượng thận nằm phía trên hai quả thận, giúp cơ thể ứng phó với căng thẳng và giữ huyết áp ổn định. Khi tuyến này yếu đi, bạn có thể thấy:
- Mệt mỏi, kiệt sức kéo dài, yếu cơ
- Huyết áp thấp, hay chóng mặt, sụt cân
- Da sạm đi bất thường
Bệnh khá hiếm gặp nhưng dễ bị bỏ sót vì các dấu hiệu giống nhiều tình trạng khác. Nếu nặng lên, người bệnh có thể bị tụt huyết áp, nôn ói, lú lẫn và cần đi cấp cứu ngay, nên đừng xem nhẹ những dấu hiệu bất thường của cơ thể.

Bệnh lý tuyến yên

Tuyến yên điều khiển hoạt động của hầu hết các tuyến nội tiết khác, khi tuyến này trục trặc, nhiều hormone cũng bị ảnh hưởng theo
Tuyến yên rất nhỏ nhưng nó điều khiển hoạt động của hầu hết các tuyến còn lại. Khi tuyến yên gặp trục trặc, nhiều hormone khác cũng bị ảnh hưởng theo, khiến bạn có thể bị:
- Đau đầu kéo dài, nhìn mờ hoặc giảm thị lực
- Kinh nguyệt không đều, giảm ham muốn
Nguyên nhân thường gặp là một khối u lành tính ở tuyến yên chèn vào các mô xung quanh. Vì những dấu hiệu này dễ nhầm với bệnh khác, bạn nên đi khám để bác sĩ chụp MRI và làm xét nghiệm hormone, từ đó biết chính xác nguyên nhân.
Bệnh to đầu chi
Bệnh to đầu chi xảy ra khi tuyến yên tiết quá nhiều hormone tăng trưởng ở người đã trưởng thành, làm xương và mô mềm phát triển bất thường. Bệnh tiến triển rất chậm, có khi nhiều năm sau mới nhận ra sự thay đổi. Bạn có thể để ý nếu thấy:
- Bàn tay, bàn chân to dần, nhẫn hoặc giày dép trở nên chật
- Xương hàm nhô ra, khuôn mặt thô hơn trước
- Hay đau khớp, ngủ ngáy nhiều hoặc ngưng thở khi ngủ
Phát hiện sớm sẽ giúp hạn chế những ảnh hưởng lâu dài lên xương khớp và tim mạch.
Hội chứng buồng trứng đa nang
Hội chứng buồng trứng đa nang là bệnh nội tiết ở phụ nữ rất phổ biến ở độ tuổi sinh sản, xảy ra khi hormone sinh dục mất cân bằng. Nhiều chị em nhận ra bệnh qua những dấu hiệu như kinh nguyệt không đều, mụn kéo dài, rậm lông hoặc khó có thai dù đã cố gắng một thời gian.
Nếu không được theo dõi, hội chứng này về lâu dài còn có thể làm tăng nguy cơ đái tháo đường type 2 và các vấn đề tim mạch. Vì vậy, khi thấy chu kỳ kinh nguyệt hay cơ thể có những thay đổi bất thường, chị em nên đi khám phụ khoa và nội tiết sớm để được tư vấn và chăm sóc phù hợp.

Có thể thấy, bệnh nội tiết không chỉ đa dạng về loại hình mà còn ẩn chứa nhiều nguy cơ nếu chúng ta chủ quan bỏ qua tín hiệu cảnh báo từ sớm. Lắng nghe cơ thể, thăm khám định kỳ và điều chỉnh lối sống lành mạnh chính là chìa khóa giúp bạn phòng ngừa cũng như kiểm soát tốt các rối loạn nội tiết. Nếu thấy bài viết này của Diab hữu ích, đừng ngần ngại chia sẻ ngay đến người thân và bạn bè để cùng nhau chăm sóc sức khỏe tốt hơn mỗi ngày nhé!
Thông tin trong bài viết được tổng hợp nhằm cung cấp kiến thức sức khỏe và không thay thế ý kiến chuyên môn. Khi có vấn đề liên quan đến sức khỏe, hãy liên hệ với bác sĩ hoặc nhân viên y tế để được đánh giá và tư vấn phù hợp.
Nguồn tham khảo:
https://www.webmd.com/diabetes/endocrine-system-disorders
https://my.clevelandclinic.org/health/body/21201-endocrine-system
