Nhân xơ tuyến giáp là gì? Dấu hiệu, nguyên nhân và điều trị

Nhân xơ tuyến giáp là tình trạng khá phổ biến, nhất là ở phụ nữ trung niên, nhưng nhiều người chỉ phát hiện khi đi khám sức khỏe tình cờ. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ bệnh lý từ nguyên nhân, dấu hiệu, chế độ ăn uống đến hướng điều trị. Cùng Diab tham khảo bài viết để chủ động bảo vệ tuyến giáp của mình nhé!

Nhân xơ tuyến giáp là gì?

Nhân xơ tuyến giáp là tình trạng một nhóm tế bào trong tuyến giáp phát triển bất thường và tạo thành khối u
Nhân xơ tuyến giáp là tình trạng một nhóm tế bào trong tuyến giáp phát triển bất thường và tạo thành khối u

Nhân xơ tuyến giáp, hay còn gọi là bướu nhân tuyến giáp, là tình trạng một nhóm tế bào trong tuyến giáp phát triển bất thường và tạo thành khối u. Khi khối u lớn dần, vùng cổ có thể phình lên và trông mất cân đối.

Theo số liệu từ Bệnh viện Hồng Ngọc, khoảng 4 – 7% dân số mắc bệnh lý này. Nữ giới gặp nhiều hơn nam giới khoảng 5 lần, thường trong độ tuổi 36 – 55. Khối u có thể là đơn nhân hoặc đa nhân, và phần lớn là u lành tính.

Với bệnh nhân xơ tuyến giáp, đây là tin khá yên tâm vì nhiều trường hợp chỉ cần theo dõi lâu dài. Tuy nhiên, khi u nhân xơ tuyến giáp lớn nhanh hoặc chèn ép các cơ quan xung quanh, người bệnh cần được điều trị sớm.

Nguyên nhân gây nhân xơ tuyến giáp

Hiện nay, y học vẫn chưa xác định được nguyên nhân chính xác gây bệnh. Tuy vậy, các bác sĩ đã ghi nhận một số yếu tố làm tăng nguy cơ xuất hiện khối u, và bạn nên nắm rõ những yếu tố dưới đây.

Thiếu hoặc thừa i-ốt

Thiếu hoặc thừa i-ốt kéo dài  có thể sẽ làm tuyến giáp hoạt động bất thường
Thiếu hoặc thừa i-ốt kéo dài  có thể sẽ làm tuyến giáp hoạt động bất thường

I-ốt là nguyên liệu cần thiết để tuyến giáp tạo ra hormone. Khi cơ thể thiếu hoặc thừa i-ốt kéo dài, tuyến giáp phải hoạt động không bình thường và dễ hình thành nhân. Vì vậy, bạn nên duy trì chế độ ăn có lượng i-ốt vừa đủ.

Rối loạn chức năng tuyến giáp

Các bệnh lý như Hashimoto, cường giáp hay suy giáp khiến hormone bị mất cân bằng. Một số loại thuốc như lithium, amiodarone hay interferon cũng có thể tác động đến tuyến giáp. Những thay đổi này làm mô tuyến dễ tăng sinh bất thường.

Viêm tuyến giáp

Nếu viêm tuyến giáp liên tục sẽ tạo điều kiện để nhân xơ tuyến giáp phát triển
Nếu viêm tuyến giáp liên tục sẽ tạo điều kiện để nhân xơ tuyến giáp phát triển

Khi tuyến giáp bị viêm, mô tuyến bị tổn thương và phải tự sửa chữa liên tục. Quá trình này có thể khiến tuyến tiết hormone quá mức hoặc không đủ. Từ đó, các nhân xơ có điều kiện hình thành.

Yếu tố di truyền

Người có tiền sử gia đình có nhân xơ tuyến giáp cần thăm khám tuyến giáp định kỳ
Người có tiền sử gia đình có nhân xơ tuyến giáp cần thăm khám tuyến giáp định kỳ

Nếu trong gia đình có người mắc bệnh tuyến giáp, nguy cơ của bạn sẽ cao hơn người bình thường. Bên cạnh đó, môi trường nhiễm thuốc trừ sâu hoặc kim loại nặng cũng gây hại cho tuyến giáp. Do đó, người có tiền sử gia đình nên khám tuyến giáp định kỳ để phát hiện bệnh sớm.

Triệu chứng của nhân xơ tuyến giáp

Triệu chứng thường gặp của nhân xơ tuyến giáp là có cảm giác nghẹn, khó nuốt, vùng cổ bị sưng
Triệu chứng thường gặp của nhân xơ tuyến giáp là có cảm giác nghẹn, khó nuốt, vùng cổ bị sưng

Đa số trường hợp không có biểu hiện rõ ràng, vì các nhân nhỏ thường nằm im trong tuyến. Chỉ khi nhân lớn dần, người bệnh mới nhận ra vùng cổ có điều bất thường.

Khi nhân xơ tuyến giáp phát triển lớn, bệnh nhân xơ tuyến giáp có thể gặp các dấu hiệu sau:

  • Vùng trước cổ sưng phồng, sờ thấy một hoặc nhiều khối.
  • Giọng nói khàn hoặc thay đổi.
  • Cảm giác nghẹn, khó nuốt, thậm chí khó thở khi khối u chèn ép.
  • Mệt mỏi, run tay, sụt cân, mất ngủ, chán ăn giống như triệu chứng của cường giáp.

Nhân xơ tuyến giáp nên ăn và kiêng ăn gì?

Nên bổ sung nhiều rau xanh khi bị nhân xơ tuyến giáp
Nên bổ sung nhiều rau xanh khi bị nhân xơ tuyến giáp

Chế độ ăn hợp lý giúp kiểm soát bệnh tốt hơn, dù không thể thay thế việc điều trị. Vậy người bị nhân xơ tuyến giáp nên ăn gì và tránh gì cho đúng?

Thực phẩm nên bổ sung:

  • Thực phẩm giàu i-ốt với lượng vừa phải như cá biển, rong biển, trứng, sữa ít béo.
  • Rau lá xanh, các loại hạt và thịt gà.

Thực phẩm nên hạn chế:

  • Rau họ cải như bắp cải, súp lơ, vì chứa hợp chất cản trở quá trình hấp thu i-ốt.
  • Đậu nành, nhưng bạn không cần kiêng hoàn toàn nếu lượng i-ốt trong cơ thể bình thường.
  • Thực phẩm đóng hộp, đồ chế biến sẵn vì chứa nhiều phụ gia và natri.
  • Nội tạng động vật.
  • Đường, bánh kẹo và đồ uống quá ngọt.
  • Rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích.

Mỗi người bị nhân xơ tuyến giáp có tình trạng khác nhau, nên bạn hãy hỏi bác sĩ trước khi thay đổi khẩu phần ăn.

Cách điều trị nhân xơ tuyến giáp hiệu quả

Tùy vào kích thước của nhân xơ tuyến giáp mà bác sĩ sẽ chỉ định hướng điều trị phù hợp
Tùy vào kích thước của nhân xơ tuyến giáp mà bác sĩ sẽ chỉ định hướng điều trị phù hợp

Việc điều trị nhân xơ tuyến giáp không giống nhau ở mọi người, vì bác sĩ phải dựa vào kích thước và tính chất lành hay ác của khối u. Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được theo dõi, dùng thuốc hoặc phẫu thuật:

  • Nhân lành tính kích thước nhỏ (1 – 2 cm): chỉ cần theo dõi định kỳ và bổ sung i-ốt hợp lý.
  • Nhân kích thước trung bình (2 – 3 cm): bác sĩ có thể chỉ định dùng hormone tuyến giáp khoảng 6 tháng.
  • Nhân lớn trên 4 cm, gây chèn ép hoặc mất thẩm mỹ: thường được chỉ định phẫu thuật.
  • Nhân ác tính: người bệnh được cắt một phần hoặc toàn bộ tuyến giáp. Ngoài ra, phương pháp nội soi qua đường miệng hoặc đốt sóng cao tần RFA cũng có thể được cân nhắc cho ung thư giai đoạn sớm với nhân dưới 10 mm.

Nhiều người có u nhân xơ tuyến giáp lành tính vẫn sinh hoạt bình thường, chỉ cần tái khám đều đặn. Dù chọn cách nào, người mắc nhân xơ tuyến giáp cũng không nên tự ý dùng thuốc mà cần làm theo hướng dẫn của bác sĩ.

Nhìn chung, bệnh lý này thường lành tính, nhưng bạn vẫn cần chú ý những dấu hiệu bất thường ở vùng cổ và thăm khám sớm. Một chế độ ăn hợp lý cùng việc tái khám định kỳ sẽ giúp bạn yên tâm hơn. Hãy chia sẻ bài viết của Diab này tới người thân và bạn bè để mọi người cùng chăm sóc tuyến giáp thật tốt nhé!

Thông tin trong bài viết được tổng hợp nhằm cung cấp kiến thức sức khỏe và không thay thế ý kiến chuyên môn. Khi có vấn đề liên quan đến sức khỏe, hãy liên hệ với bác sĩ hoặc nhân viên y tế để được đánh giá và tư vấn phù hợp.

Nguồn tham khảo: 

  1. Thyroid Nodules: Causes, Symptoms & Treatment 
  2. Thyroid nodules – Symptoms and causes
Chương trình DiaB

Bạn có nguy cơ tiểu đường không?

  • ✓Vài câu hỏi ngắn, làm ngay
  • ✓Biết mức nguy cơ của bạn
  • ✓Gợi ý bước tiếp theo phù hợp
Làm bài kiểm tra →
Contact Me on Zalo