Dinh dưỡng thông minh – Vũ khí chống biến chứng đái tháo đường

Sống chung với đái tháo đường không chỉ đòi hỏi sự kiên nhẫn mà còn cần hiểu biết sâu sắc về dinh dưỡng. Bài viết này sẽ là người đồng hành đáng tin cậy, giúp bạn nắm vững những nguyên tắc dinh dưỡng cần thiết để phòng ngừa những biến chứng nguy hiểm.

Trong bài viết này, Diab sẽ giới thiệu các nhóm thực phẩm quan trọng, hướng dẫn bạn xây dựng thực đơn cân đối và cách lựa chọn thực phẩm an toàn. Bạn sẽ khám phá những mẹo vặt dinh dưỡng từ chuyên gia để duy trì sức khỏe ổn định, cùng với các lời khuyên về việc ăn uống khoa học nhằm kiểm soát đường huyết hiệu quả.

Đừng để đái tháo đường làm giảm chất lượng cuộc sống của bạn. Hãy cùng tìm hiểu và áp dụng những chiến lược dinh dưỡng thông minh, biến chúng thành “vũ khí” mạnh mẽ giúp bạn đẩy lùi và ngăn ngừa biến chứng đái tháo đường. Đọc ngay để trang bị cho mình những kiến thức quý báu và bảo vệ sức khỏe toàn diện!

Tầm quan trọng của dinh dưỡng đối với người mắc đái tháo đường

Đái tháo đường là một trong những căn bệnh phổ biến và nguy hiểm trên toàn thế giới. Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong quản lý và điều trị bệnh này. Việc chọn lựa các thực phẩm phù hợp giúp kiểm soát đường huyết và cải thiện chất lượng cuộc sống của người mắc đái tháo đường. Dưới đây là một số gợi ý về nhóm thực phẩm cần thiết, những thực phẩm nên tránh, và một số mẹo khi mua sắm thực phẩm cho người mắc đái tháo đường.

Nhóm thực phẩm cần thiết

Thực phẩm giàu chất xơ

Thực phẩm giàu chất xơ cho bệnh nhân đái tháo đường

Chất xơ đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát đường huyết. Những thực phẩm giàu chất xơ như rau xanh, quả mọng, và ngũ cốc nguyên hạt giúp làm chậm quá trình tiêu hóa và hấp thụ đường, giúp duy trì mức đường huyết ổn định. Người mắc đái tháo đường nên ưu tiên bổ sung các loại thực phẩm này vào bữa ăn hàng ngày để giảm nguy cơ tăng đường huyết sau bữa ăn.

Thực phẩm giàu protein lành mạnh

Protein lành mạnh không chỉ cung cấp năng lượng mà còn giúp cơ thể duy trì và phát triển cơ bắp. Các nguồn protein từ cá, thịt gà không da, đậu, và các sản phẩm từ đậu nành như đậu hũ là lựa chọn tốt. Protein giúp kéo dài cảm giác no, hạn chế cảm giác thèm ăn, và duy trì đường huyết ổn định.

Các loại dầu thực vật tốt cho sức khỏe bệnh nhân đái tháo đường

Chất béo không bão hòa từ các loại dầu thực vật như dầu ô-liu, dầu hạt cải, và dầu hạnh nhân không chỉ tốt cho tim mạch mà còn hỗ trợ kiểm soát đường huyết. Người mắc đái tháo đường nên hạn chế sử dụng chất béo bão hòa và thay thế bằng các loại dầu thực vật lành mạnh.

Tham khảo thêm: 5 tips giúp người tiểu đường ăn uống lành mạnh

Nhóm thực phẩm nên tránh

Thực phẩm chế biến sẵn

Thực phẩm chế biến sẵn thường chứa nhiều đường, muối và chất bảo quản, không tốt cho sức khỏe người mắc đái tháo đường. Các loại thức ăn nhanh, đồ hộp, và đồ ăn vặt nên được hạn chế tối đa để tránh làm tăng đường huyết và gây ra các biến chứng liên quan đến bệnh.

Bánh kẹo, đồ ngọt và các loại thực phẩm có chỉ số GI cao

Thực phẩm có GI cao không tốt cho bệnh nhân đái tháo đường

Chỉ số GI (glycemic index) là thước đo tốc độ làm tăng đường huyết của thực phẩm. Các loại thực phẩm có chỉ số GI cao như bánh kẹo, đồ ngọt, nước ngọt và các loại tinh bột tinh chế như bánh mì trắng, gạo trắng là nguồn cung cấp đường và calo rỗng, không có giá trị dinh dưỡng cao. Các thực phẩm này thường thiếu các chất dinh dưỡng cần thiết như chất xơ, vitamin và khoáng chất, không tốt cho sức khỏe tổng thể. Đối với người mắc đái tháo đường, tiêu thụ các loại thực phẩm này sẽ làm tăng đường huyết nhanh chóng. Người mắc đái tháo đường nên tránh xa những thực phẩm này để kiểm soát bệnh hiệu quả.

Những thực phẩm thay thế lành mạnh

Sử dụng ngũ cốc nguyên hạt thay cho bột trắng

Ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, lúa mạch, và gạo lứt chứa nhiều chất xơ và dinh dưỡng hơn so với ngũ cốc tinh chế. Việc thay thế bột trắng bằng ngũ cốc nguyên hạt giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn và cung cấp năng lượng ổn định cho cơ thể.

Tham khảo thêm: 3 loại ngũ cốc nguyên hạt tốt cho người tiểu đường

Chọn trái cây ít đường thay vì đồ ngọt

Trái cây ít đường như dâu tây, việt quất, táo, và bưởi là lựa chọn tuyệt vời cho người mắc đái tháo đường. Những loại trái cây này không chỉ giàu vitamin và khoáng chất mà còn giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả hơn so với các loại đồ ngọt chứa đường tinh luyện.

Thực đơn mẫu hàng ngày

Trong thực tế cuộc sống hiện nay, việc chuẩn bị khẩu phần ăn chi tiết cho người bệnh đái tháo đường có thể gặp nhiều khó khăn do thời gian hạn hẹp, tính toán phức tạp, đặc biệt là người bệnh lớn tuổi hoặc người bận bịu công việc làm ăn sinh kế nên thường phải ăn ở hàng quán bên ngoài.

Từ đó, phương pháp đĩa thức ăn (Plate Method) được tạo ra, đây là một phương pháp đơn giản giúp người bệnh có thể nhanh chóng ước lượng khẩu phần ăn của mình. 4 bước đơn giản tạo nên đĩa thức ăn cho người đái tháo đường theo phương pháp này như sau: 

  • Bước 1: Chia đĩa làm đôi và thành phần xơ (rau các loại) chiếm ½ đĩa.
  • Bước 2: Thành phần đạm (thịt, cá, tàu hủ,…) chiếm ¼ đĩa.
  • Bước 3: Nhóm thực phẩm tinh bột (cơm, phở, hủ tiếu, bún, mì, bánh mì, ngô, khoai…) được chia vào ¼ đĩa còn lại.
  • Bước 4: Chọn nước uống ít năng lượng, tốt nhất là nước lọc; chất béo (dầu ăn, mỡ, bơ, phô mai…) chỉ nên dùng khoảng một muỗng nhỏ tức khoảng 2ml.
Phương pháp đĩa thức ăn cho bệnh nhân đái tháo đường

Phương pháp đĩa thức ăn cho người đái tháo đường

Thực đơn mẫu 1: 

Bữa sáng: Yến mạch nấu với sữa hạnh nhân, thêm vài lát táo và hạt chia.

Bữa trưa: Salad gà nướng với rau xanh, cà chua bi, dưa leo, và dầu ô-liu.

Bữa tối: Cá hồi nướng với bông cải xanh hấp và gạo lứt.

Bữa phụ: Một nắm hạt hạnh nhân hoặc một hũ sữa chua không đường với quả mọng.

Thực đơn mẫu 2:

Bữa sáng: Bánh mì nguyên cám với bơ hạnh nhân và vài lát chuối.

Bữa trưa: Salad cá ngừ: Trộn cá ngừ đóng hộp (loại trong nước) với rau xanh, cà chua bi, dưa chuột, hành tây, và dầu ô-liu, thêm một lát bánh mì lúa mạch và Một trái táo hoặc cam.

Bữa tối: Ức gà nướng nêm ướp với gia vị tự nhiên như tỏi, tiêu, và hương thảo, quinoa hoặc gạo lứt, rau cải xanh hấp hoặc xào nhẹ với dầu ô-liu, Một cốc nước lọc hoặc nước chanh không đường.

Bữa phụ: Hạt điều hoặc hạnh nhân không muối hoặc một phần phô mai ít béo.

Chế độ ăn uống lành mạnh là yếu tố then chốt cho người bệnh tiểu đường. Chúng tôi hiểu rằng việc lập ra một thực đơn tối ưu tốn nhiều thời gian và công sức. Từ đó, ứng dụng DiaB ra đời, đồng hành cùng hàng nghìn người bệnh tại Việt Nam cải thiện đường huyết, thay đổi lối sống và nâng cao hiệu quả điều trị. Không chỉ được ứng dụng tại nhiều bệnh viện lớn, DiaB còn hỗ trợ người bệnh chủ động kiểm soát bệnh ngay tại nhà, kiến tạo cuộc sống chất lượng hơn.

Ứng dụng DiaB cho bệnh nhân đái tháo đường

Ứng dụng DiaB giúp bạn theo dõi chỉ số đường huyết tốt hơn

Ứng dụng DiaB là sự kết hợp hoàn hảo giữa công nghệ hiện đại và kiến thức y học tiên tiến, mang đến giải pháp chăm sóc sức khỏe toàn diện và hiệu quả cho người bệnh tiểu đường.

Dựa trên thông tin cơ bản như cân nặng, chiều cao, năm sinh, cường độ vận động, DiaB sẽ tính toán nhu cầu năng lượng hàng ngày phù hợp cho từng người dùng. Bên cạnh đó, ứng dụng còn gợi ý thực đơn mẫu phong phú, giúp người bệnh tiểu đường dễ dàng chuẩn bị bữa ăn ngon và lành mạnh mỗi ngày.

Tải ứng dụng DiaB để an tâm tự kiểm soát đái tháo đường và sức khỏe tại nhà NGAY HÔM NAY!

Tham khảo thêm: 8 món ăn vặt cho người đái tháo đường

Mẹo chọn thực phẩm an toàn khi mua sắm

Lựa chọn thực phẩm tươi sạch

Thực phẩm tươi sạch giúp đảm bảo chất lượng dinh dưỡng và giảm thiểu nguy cơ chứa chất bảo quản có hại. Người mắc đái tháo đường nên ưu tiên mua rau củ, trái cây và thịt cá tươi sống.

Tránh các sản phẩm chứa nhiều chất bảo quản và phụ gia

Thực phẩm chứa nhiều chất bảo quản và phụ gia thường không tốt cho sức khỏe, đặc biệt là người mắc đái tháo đường. Hãy đọc kỹ nhãn mác sản phẩm và tránh các sản phẩm có danh sách thành phần dài và phức tạp.

Mua hàng từ các cửa hàng thực phẩm uy tín

Lựa chọn các cửa hàng thực phẩm uy tín giúp đảm bảo nguồn gốc và chất lượng thực phẩm. Các cửa hàng chuyên bán thực phẩm hữu cơ, thực phẩm sạch là nơi đáng tin cậy để mua sắm.

Kết luận

Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát và quản lý bệnh đái tháo đường. Việc lựa chọn các thực phẩm giàu chất xơ, protein lành mạnh, và các loại dầu thực vật tốt cho sức khỏe sẽ giúp duy trì đường huyết ổn định. Đồng thời, tránh xa các thực phẩm chế biến sẵn, bánh kẹo và các loại thực phẩm có chỉ số GI cao là điều cần thiết. Hãy áp dụng những lời khuyên trên để xây dựng một chế độ ăn uống lành mạnh và cân bằng.

Nguồn tham khảo

  1. American Diabetes Association. (2021). Eating Well & Managing Diabetes​ (Diabetes.org)​​ (Diabetes.org)​.
  2. Mayo Clinic. (2020). Diabetes diet: Create your healthy-eating plan
  3. World Health Organization. (2021). Healthy diet