Tiểu đường thai kỳ có tự khỏi sau sinh không?

Bạn đang mang thai và vừa được chẩn đoán mắc tiểu đường thai kỳ? Đừng quá lo lắng, vì hầu hết các trường hợp đều có thể tự khỏi sau sinh. Tuy nhiên, có một số điều bạn cần biết để bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé. Hãy cùng Docosan tìm hiểu ngay qua bài viết dưới đây!

Tiểu đường thai kỳ có tự khỏi sau sinh không?

Tiểu đường thai kỳ có thể tự khỏi sau sinh. Tiểu đường thai kỳ thường xảy ra do sự thay đổi hormon lớn khi mang thai dẫn đến gia tăng tình trạng đề kháng insulin và gia tăng lượng đường trong máu. Tuy nhiên, các tình trạng này hầu hết sẽ tự khỏi sau khi sinh do các hormon của người mẹ dần trở về mức bình thường.

Tiểu đường thai kỳ có phải là yếu tố nguy cơ dẫn đến mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 sau này?

Tiểu đường thai kỳ là yếu tố nguy cơ dẫn đến mắc bệnh tiểu đường tuýp 2. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) đã báo cáo rằng, có tới 50% số người mắc bệnh tiểu đường thai kỳ sẽ phát triển thành bệnh tiểu đường loại 2 trong vòng 5 năm sau khi sinh con. Bên cạnh đó, CDC cũng cho biết nếu một người mắc bệnh tiểu đường thai kỳ trong một lần mang thai, người đó cũng có nguy cơ cao hơn mắc bệnh này trong những lần mang thai sau.

Trẻ em có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường nếu được sinh ra từ người mẹ bị tiểu đường thai kỳ không?

Trẻ em sinh ra từ người mẹ mắc tiểu đường thai kỳ có nguy cơ cao hơn phát triển bệnh tiểu đường, đặc biệt là tiểu đường tuýp 2 trong tương lai. Nguyên nhân của điều này có thể một phần do di truyền, một phần do sự thiếu kiểm soát đường huyết trong thai kỳ ở người mẹ.

Khi mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ, lượng đường trong máu cao có thể truyền qua nhau thai đến thai nhi. Điều này khiến tuyến tụy của thai nhi phải sản xuất nhiều insulin hơn để kiểm soát đường huyết, dẫn đến tăng nguy cơ mắc tiểu đường sau này. Bên cạnh đó, bản thân người mẹ mắc bệnh cũng có thể tồn tại yếu tố di truyền làm tăng nguy cơ, do đó trẻ sinh ra cũng có nhiều khả năng mắc bệnh hơn.

Ngoài ra, nghiên cứu đã chỉ ra rằng bệnh tiểu đường không được kiểm soát tốt trong thai kỳ có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến những chức năng khác của cơ thể của trẻ, đặc biệt là hệ thần kinh trung ương (CNS), do đó làm tăng nguy cơ gặp vấn đề về học tập và phát triển hành vi. Do đó, việc theo dõi và quản lý đường huyết của người mẹ là rất quan trọng.

Nguyên nhân gây bệnh tiểu đường thai kỳ

Nguyên nhân gây ra tiểu đường thai kỳ thường liên quan đến sự thay đổi hormone trong quá trình mang thai. Các hormone do nhau thai tiết ra có thể gây kháng insulin, làm giảm khả năng của cơ thể trong việc sử dụng insulin hiệu quả. Khi tuyến tụy không thể sản xuất đủ insulin để bù đắp cho tình trạng này, lượng đường trong máu tăng lên, dẫn đến bệnh tiểu đường thai kỳ.

Dưới đây là một số yếu tố nguy cơ phổ biến gây ra tiểu đường thai kỳ:

• Bị tiểu đường thai kỳ trong lần mang thai trước: Những phụ nữ từng mắc tiểu đường thai kỳ sẽ dễ mắc lại bệnh này khi mang thai vào những lần sau.
• Yếu tố di truyền: Nếu trong gia đình có người mắc bệnh tiểu đường, đặc biệt là tiểu đường tuýp 2, nguy cơ mắc bệnh của bạn sẽ cao hơn.
• Tuổi: Phụ nữ mang thai ở độ tuổi lớn hơn có nguy cơ cao hơn.
• Cân nặng trước khi mang thai: Việc thừa cân hoặc béo phì trước khi mang thai làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
• Sinh nhiều con: Phụ nữ đã từng sinh nhiều con cũng có nguy cơ cao hơn.
• Các nhóm dân tộc: Một số nhóm dân tộc có nguy cơ mắc bệnh cao hơn, chẳng hạn như người Châu Á.

Biến chứng nguy hiểm của tiểu đường thai kỳ

Ảnh hưởng đối với người mẹ

Biến chứng của tiểu đường thai kỳ có thể ảnh hưởng đến cả mẹ và thai nhi nếu không được kiểm soát tốt. Đối với người mẹ, các biến chứng thường gặp là: tăng huyết áp, bệnh lý võng mạc, bệnh lý mạch vành, nhiễm trùng tiết niệu,… Về lâu dài, các thai phụ mắc tiểu đường thai kỳ tăng nguy cơ tiến triển thành đái tháo đường tuýp 2 và các biến chứng liên quan đặc biệt là biến chứng tim mạch nhỏ ảnh hưởng đến tim, thận, mắt.

Ảnh hưởng đối với thai nhi

Tiểu đường thai kỳ có thể đe dọa tính mạng của thai nhi hoặc để lại các biến chứng nghiêm trọng như: cân nặng quá lớn (macrosomia), hạ đường huyết sau sinh, vàng da và tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường hoặc béo phì sau này. Ngoài ra, tiểu đường thai kỳ cũng có thể gây ra các vấn đề về hô hấp và dị tật bẩm sinh ở trẻ. Việc kiểm soát đường huyết trong thai kỳ rất quan trọng để giảm thiểu các biến chứng này.

Cách phòng chống tiểu đường thai kỳ

Để phòng ngừa tiểu đường thai kỳ, phụ nữ có thai, đặc biệt là những phụ nữ có nguy cơ cao như: đã sinh con trên 3.500 gram, trên 30 tuổi, thừa cân, béo phì,… được khuyến khích điều chỉnh lối sống thông qua chú ý đến chế độ dinh dưỡng, vận động, cân nặng và sức khỏe trong suốt thời kỳ mang thai.

Liệu pháp dinh dưỡng

• Ưu tiên thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp như ngũ cốc nguyên hạt, rau xanh, trái cây, đậu các loại,… Hạn chế thực phẩm có chỉ số đường huyết cao như bánh kẹo, nước ngọt, trái cây sấy khô,…
• Giảm chất béo, đặc biệt là chất béo bão hòa (có trong thịt mỡ, nội tạng động vật, thức ăn chế biến sẵn,…) trong khẩu phần ăn hằng ngày. Tập trung vào thịt nạc, cá, đậu phụ, sữa ít béo.
• Nên giảm ăn mặn và sử dụng dưới 5g muối/ngày, ưu tiên muối iốt để giảm nguy cơ tai biến khi sinh.
• Chia các bữa ăn thành nhiều bữa nhỏ trong ngày để tránh tăng đường huyết đột ngột.
• Bổ sung đa dạng các loại thực phẩm khác nhau để đảm bảo cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng. Một bữa ăn nên bao gồm 10 loại thực phẩm khác nhau và từ 15-20 loại mỗi ngày. Trong đó, 55-60% năng lượng từ carbohydrate, ưu tiên nguồn từ ngũ cốc nguyên hạt; rau 400g/ngày; protein từ thịt nạc, cá, đậu phụ, sữa ít béo; ưu tiên dầu thực vật, giảm thiểu muối và đủ 2 lít nước nước mỗi ngày.

Tập thể dục nhẹ nhàng

Những phụ nữ hoạt động thể chất tối thiểu 4 giờ/tuần trước và trong khi mang thai có thể giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường thai kỳ đến 70% so với những phụ nữ không tập thể dục.  Do đó, phụ nữ trong thai kỳ nên thường xuyên thực hiện các bài tập thể dục nhẹ nhàng để phòng ngừa đái tháo đường thai kỳ cũng như giảm sự đề kháng insulin, kiểm soát đường huyết và lipid máu.

Hãy tham gia các hoạt động thể chất nhẹ nhàng như đị bộ, đạp xe trong nhà, bơi lội, yoga,… ít nhất 30 phút mỗi ngày. Tuy nhiên, hãy lắng nghe cơ thể của bạn để tránh việc vận động quá mức có thể khiến bạn kiệt sức. Ngoài ra, hãy theo dõi hoạt động của thai nhi và mức đường huyết trước và sau khi tập thể dục, nếu nhận thấy các dấu hiệu bất thường, nên tìm kiếm sự trợ giúp y tế càng sớm càng tốt.

Kiểm soát sự tăng cân trong thai kỳ

Việc tăng cân trong quá trình mang thai là hoàn toàn tự nhiên và cần thiết cho sự phát triển của thai nhi. Tuy nhiên, tăng cân quá nhiều hoặc quá ít đều có thể gây ra các vấn đề sức khỏe cho cả mẹ và bé. Vậy làm thế nào để kiểm soát cân nặng một cách hợp lý trong suốt thai kỳ?

Lượng cân tăng trong thai kỳ phụ thuộc vào cân nặng ban đầu của bạn. Bác sĩ sẽ tư vấn cho bạn về mức tăng cân lý tưởng. Thông thường, phụ nữ có cân nặng bình thường trước khi mang thai nên tăng khoảng 11-16kg trong suốt thai kỳ. Ngoài ra, Viện Y học đã khuyến nghị mức tăng cân dựa trên chỉ số khối trung bình (BMI) trước khi mang thai như sau:

• BMI < 18,5 kg/m2: Nên tăng 12,5 – 18 kg, trong đó mức tăng cân trung bình của quý 2 và quý 3 khoảng 0,51 kg/tuần.
• BMI 18,5 – 24,9 kg/m2: Nên tăng 11,5 – 16 kg, trong đó mức tăng cân trung bình của quý 2 và quý 3 khoảng 0,42 kg/tuần.
• BMI 25,0 – 29,9: kg/m2: Nên tăng 7 – 11,5 kg, trong đó mức tăng cân trung bình của quý 2 và quý 3 khoảng 0,28 kg/tuần.
• BMI ≥ 30,0 kg/m2: Nên tăng 5 – 9 kg, trong đó mức tăng cân trung bình của quý 2 và quý 3 khoảng 0,22 kg/tuần.

Đi khám sức khỏe định kỳ

Khám sức khỏe định kỳ là một cột mốc quan trọng trong hành trình mang thai, đặc biệt đối với những mẹ bầu mắc tiểu đường thai kỳ. Việc theo dõi sức khỏe định kỳ không chỉ là một thủ tục thông thường mà còn là chìa khóa để kiểm soát bệnh hiệu quả, đảm bảo cả mẹ và bé đều khỏe mạnh. Qua mỗi lần khám, bác sĩ sẽ tiến hành các xét nghiệm cần thiết để đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe của mẹ bầu, từ đó đưa ra những điều chỉnh phù hợp về chế độ ăn uống, luyện tập và dùng thuốc.

Bộ Y tế khuyến cáo tất cả phụ nữ mang thai nên thực hiện tầm soát tiểu đường thai kỳ, đặc biệt là ở giai đoạn giữa của thai kỳ (tuần thứ 24-28). Đây là thời điểm vàng để phát hiện sớm tình trạng kháng insulin và tăng đường huyết, từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời.

Đối với những mẹ bầu có yếu tố nguy cơ cao như béo phì, tiền sử gia đình mắc tiểu đường hoặc đã từng sinh con lớn, việc tầm soát nên được thực hiện sớm hơn, ngay từ những tháng đầu của thai kỳ. Nếu kết quả xét nghiệm ban đầu âm tính, mẹ bầu vẫn cần được tái khám và xét nghiệm lại ở tuần thứ 24-28 để đảm bảo an toàn.

Một số câu hỏi thường gặp

Tôi có thể cho con bú nếu tôi bị tiểu đường thai kỳ không?

Có, bạn hoàn toàn có thể cho con bú nếu bị tiểu đường thai kỳ. Không những thế, cho con bú sẽ giúp giảm lượng đường trong máu ở mẹ, giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 sau khi sinh, đồng thời giúp tử cung co hồi tốt hơn, giảm nguy cơ chảy máu sau sinh.

Tôi có cần sinh mổ nếu tôi bị tiểu đường thai kỳ không?

Hầu hết phụ nữ mắc bệnh tiểu đường thai kỳ đều có thể sinh con bình thường. Tuy nhiên, việc sinh thường hay sinh mổ còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố khác ở cả mẹ và bé. Vì vậy, để có câu trả lời chính xác nhất, bạn nên thường xuyên đi khám thai, theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe của mẹ và bé, thực hiện đầy đủ các xét nghiệm: và nhe theo lời khuyên của bác sĩ.

Tiểu đường thai kỳ là một bệnh lý tương đố phổ biến và ảnh hưởng nhiều đến mẹ bầu cũng như thai nhi. Hầu hết các trường hợp tiểu đường thai kỳ đều có thể tự khỏi sau sinh. Tuy nhiên, việc trang bị những về kiến thức chung về bệnh và cách phòng ngừa sẽ giúp bạn có một thai kỳ an toàn và trọn vẹn hơn. Nếu thấy bài viết trên đây hữu ích, hãy chia sẻ đến bạn bè và người thân cùng biết nhé!

Xem thêm: 

• Phụ nữ mang thai và đái tháo đường type 1
• Các bệnh nhiễm trùng thường gặp ở người bệnh đái tháo đường type 2
• Đái tháo đường type 1 ở trẻ em: Thách thức và giải pháp, hỗ trợ điều trị hiệu quả

Nguồn tham khảo: 

1. Postpartum gestational diabetes

• Link tham khảo: https://www.medicalnewstoday.com/articles/gestational-diabetes-postpartum#overview
• Ngày tham khảo: 20/01/2025

2. Gestational Diabetes

• Link tham khảo: https://www.medicalnewstoday.com/articles/gestational-diabetes-postpartum#overview
• Ngày tham khảo: 20/01/2025

3. Hướng dẫn quốc gia về Dự phòng và kiểm soát đái tháo đường thai kỳ

• Link tham khảo: https://thuvienphapluat.vn/van-ban/The-thao-Y-te/Quyet-dinh-1470-QD-BYT-2024-tai-lieu-chuyen-mon-sang-loc-quan-ly-dai-thao-duong-thai-ky-611911.aspx
• Ngày tham khảo: 19/01/2025