Đặt lịch khám
Môi trường sống là yếu tố nguy cơ của nhiều bệnh lý khác nhau. Vậy môi trường sống có ảnh hưởng gì đến đái tháo đường type 1? Docosan thân mời quý bạn đọc cùng tìm hiểu về mối liên hệ giữa môi trường sống và đái tháo đường type 1 qua bài viết dưới đây.
Tóm tắt nội dung
Bệnh đái tháo đường type 1
Đái tháo đường là tình trạng rối loạn chuyển hóa trong cơ thể. Lúc này, các tế bào của bệnh nhân không thể sử dụng glucose hiệu quả để chuyển thành năng lượng, khiến cho lượng đường trong máu tăng cao. Đái tháo đường có thể dẫn đến nhiều biến chứng trên thị lực, thần kinh ngoại biên (bàn chân đái tháo đường), tim mạch, sinh dục và thận niệu nếu không được kiểm soát tốt.
Đái tháo đường type 1 có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là trẻ vị thành niên. Nguyên nhân là do các tế bào beta đảo tụy bị phá hủy và mất khả năng tiết insulin. Bệnh nhân bị thiếu hụt hoàn toàn insulin và cần phụ thuộc vào nguồn insulin từ bên ngoài.
Các triệu chứng đặc trưng của đái tháo đường type 1 có thể kể đến như:
- Tiểu nhiều.
- Khát nhiều.
- Mệt mỏi.
- Mờ mắt.
- Ngứa ran, tê bì tay chân.
- Sụt cân.
Môi trường sống có liên quan đến đái tháo đường type 1 không?
Các nhà khoa học đã chứng minh môi trường sống cùng với yếu tố di truyền là một yếu tố nguy cơ gây đái tháo đường type 1 . Môi trường sống là chìa khóa kích hoạt cho bệnh phát triển trên những bệnh nhân mang gen nguy cơ cao mắc đái tháo đường.
Nhiều tác nhân từ môi trường sống có thể góp phần khiến bạn mắc đái tháo đường type 1, đặc biệt là virus. Một số tác nhân đã được nghiên cứu bao gồm:
- Virus: Một số bệnh nhân sau khi mắc bệnh quai bị, Coxsackie B3, B4, Rubella, cúm B đã được ghi nhận mắc đái tháo đường type 1. Trong trường hợp này, các virus xâm nhập có thể phá hủy tế bào beta tuyến tụy, khiến tuyến tụy mất chức năng tiết insulin.
- COVID-19: Bệnh nhân đái tháo đường type 1 có nguy cơ nhiễm virus COVID-19 cao hơn và dễ bị nhiễm trùng hơn. Ngược lại, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra trong suốt đại dịch COVID-19, số bệnh nhân mắc đái tháo đường type 1 cũng tăng lên đáng kể và dễ tiến triển nhiễm toan ceton (biến chứng cấp tính của đái tháo đường).
- Hệ vi sinh vật đường ruột: Theo nhiều nghiên cứu, hệ vi sinh đường ruột ở trẻ em mắc đái tháo đường type 1 không giống như trẻ bình thường. Một số bằng chứng cho thấy, trẻ em có số lượng vi sinh vật đường ruột ít có thể là dấu hiệu ban đầu của đái tháo đường type 1.
- Chế độ ăn uống: Trẻ uống nhiều sữa bò, ăn nhiều gluten, ngũ cốc, bổ sung omega-3, vitamin D quá mức cũng có khả năng mắc đái tháo đường type 1.
Những yếu tố nguy cơ đái tháo đường type 1
Khác với đái tháo đường type 2, chế độ ăn, lối sống không phải là tác nhân gây đái tháo đường type 1. Dưới đây là một số yếu tố nguy cơ của loại đái tháo đường này mà bạn cần lưu ý:
- Tiền sử gia đình: Gia đình có người từng mắc đái tháo đường type 1 (bố, mẹ, anh chị em ruột).
- Di truyền: Có một số loại gen trong cơ thể người có thể làm tăng nguy cơ mắc đái tháo đường type 1.
- Vị trí địa lý: Người dân sống ở vùng xa đường xích đạo dễ mắc loại đái tháo đường này hơn so với người sống gần vùng xích đạo.
- Độ tuổi: Bệnh đái tháo đường type 1 có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi. Tuy nhiên, có hai nhóm tuổi mà chúng ta cần cẩn trọng vì có nguy cơ mắc bệnh cao hơn là từ 4 – 7 tuổi và 7 – 14 tuổi.
Một số thói quen sinh hoạt lành mạnh để giảm nguy cơ mắc bệnh
Đái tháo đường là bệnh lý mạn tính và cần phải điều trị suốt đời. Do vậy, bạn nên chủ động phòng ngừa đái tháo đường từ bây giờ vì sức khỏe, cuộc sống của bản thân.
Bạn có thể thử áp dụng một số thói quen sinh hoạt lành mạnh theo những gợi ý sau:
- Giảm cân: Thừa cân, béo phì là yếu tố nguy cơ hàng đầu của đái tháo đường. Giảm từ 5 – 7% trọng lượng cơ thể giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh.
- Thường xuyên theo dõi đường huyết: Tự theo dõi đường huyết tại nhà bằng máy đo đường huyết hoặc sử dụng máy theo dõi đường huyết liên tục là một trong những điều bệnh nhân đái tháo đường cần thực hiện để kiểm soát bệnh.
- Sử dụng thuốc: Tùy theo mức độ nặng của bệnh mà bác sĩ có thể chỉ định bạn uống thuốc hoặc sử dụng insulin. Bạn nên cố gắng tuân thủ, sử dụng đủ liều thuốc để kiểm soát đái tháo đường tốt nhất.
- Giải tỏa căng thẳng: Căng thẳng kéo dài khiến đường huyết tăng cao. Giải pháp cho trường hợp này là thực hành những bài tập thư giãn như yoga, thiền hay hít thở sâu để giải tỏa căng thẳng.
- Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Nhằm phòng ngừa mắc đái tháo đường hoặc đái tháo đường diễn tiến nặng hơn, bạn nên cố gắng đi tái khám sức khỏe đầy đủ để được kiểm tra đường huyết, thị lực, lòng bàn chân, chức năng thận,… nhằm tránh biến chứng nguy hiểm.
- Tập thể dục: Chuyên gia khuyến nghị tập thể dục 150 phút/tuần (30 phút/ngày) giúp giảm mức đường huyết, duy trì cân nặng, cải thiện khả năng sử dụng insulin của tế bào.
- Ăn uống lành mạnh: Nhằm phòng ngừa nguy cơ mắc đái tháo đường, bạn nên hạn chế ăn thực phẩm có chứa carbohydrat và đồ uống có đường. Thay vào đó, ăn nhiều rau, ngũ cốc, trái cây nguyên hạt, thịt gia cầm,… sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ mắc đái tháo đường.
Môi trường sống có những tác động đáng kể đến nguy cơ mắc đái tháo đường type 1. Vì vậy, bạn nên chủ động ăn uống lành mạnh, tập thể dục thường xuyên để tăng cường sức khỏe, bảo vệ bản thân khỏi các tác nhân gây bệnh.
Xem thêm:
- Tê bì chân tay do tiểu đường có chữa khỏi được không?
- 3 bước xử lý đầu tiên khi phát hiện dấu hiệu bàn chân tiểu đường
- Sụt cân không rõ lý do: Dấu hiệu cảnh báo tiểu đường type 2?
Tài liệu tham khảo:
1. Type 1 diabetes
- Link tham khảo: https://medlineplus.gov/genetics/condition/type-1-diabetes/
- Ngày tham khảo: 07/01/2025
2. Research spotlight – what causes Type 1 diabetes?
- Link tham khảo: https://www.diabetes.org.uk/our-research/about-our-research/hot-topics/what-causes-type-1
- Ngày tham khảo: 07/01/2025
3. Environmental Determinants of Type 1 Diabetes: From Association to Proving Causality
- Link tham khảo: https://www.frontiersin.org/journals/immunology/articles/10.3389/fimmu.2021.737964/full
- Ngày tham khảo: 07/01/2025
4. Type 1 diabetes
- Link tham khảo: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/type-1-diabetes/symptoms-causes/syc-20353011
- Ngày tham khảo: 07/01/2025
5. Healthy Habits to Prevent Diabetes
- Link tham khảo: https://www.hamptonfamilypractice.com/healthy-habits-to-prevent-diabetes/
- Ngày tham khảo: 07/01/2025
