Dấu hiệu cảnh báo đái tháo đường type 1 ở trẻ em mà ba mẹ cần chú ý

Đái tháo đường type 1 chủ yếu hay gặp ở trẻ em và thanh thiếu niên do tuyến tụy không còn khả năng sản xuất đủ insulin. Bệnh nhân mắc đái tháo đường type 1 cần được điều trị bằng insulin và việc điều trị có thể kéo dài trong suốt cuộc đời. Vậy dấu hiệu cảnh báo đái tháo đường type 1 ở trẻ em là gì? Hãy cùng Docosan tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Đái tháo đường type 1 ở trẻ em là gì?

Đái tháo đường type 1 ở trẻ em là một tình trạng mà khi đó tuyến tụy không còn sản xuất ra insulin mà trẻ cần. Lúc này, cần phải thay thế insulin bị mất bằng cách sử dụng insulin bổ sung từ bên ngoài. Loại bệnh này được gọi là bệnh đái tháo đường vị thành niên hoặc bệnh đái tháo đường phụ thuộc insulin.

Nguyên nhân trẻ em bị đái tháo đường type 1

Nguyên nhân của đái tháo đường type 1 vẫn chưa được làm rõ. Đái tháo đường xảy ra do sự kết hợp giữa gen trong cơ thể với một số yếu tố môi trường. Nếu một người được quy định bởi gen là có khuynh hướng xuất hiện bệnh đái tháo đường mà có tiếp xúc với yếu tố kích hoạt trong môi trường thì bệnh đái tháo đường có thể sẽ xuất hiện.

Nếu bệnh đái tháo đường được kích hoạt, hệ thống miễn dịch trong cơ thể sẽ tấn công các tế bào beta tụy và bắt đầu phá huỷ chúng, khiến việc sản xuất insulin sụt giảm. Thời gian để tế bào beta tụy bị phá huỷ thường là từ vài tuần đến vài năm, đến khi có trên 90% số lượng tế bào beta bị phá huỷ thì bệnh nhân sẽ xuất hiện triệu chứng.

Theo các chuyên gia nguyên nhân đái tháo đường type 1 có thể được chia thành:

• Nguyên nhân tự miễn: Thông thường, hệ thống miễn dịch của cơ thể (có nhiệm vụ chống lại vi khuẩn và vi rút có hại) sẽ phá hủy các tế bào sản xuất insulin trong tuyến tụy. Bệnh đái tháo đường type 1 thường gặp ở người trẻ, tuy nhiên cũng có thể xảy ra ở người lớn tuổi. Quá trình phá huỷ các tế bào beta tuỵ có thể kéo dài từ nhiều năm trước cho đến khi bắt đầu xuất hiện các triệu chứng.
• Nguyên nhân vô căn: Khoảng 5% trường hợp đái tháo đường tuýp 1 không xác định được chính xác nguyên nhân gây bệnh. Đồng thời, bệnh cũng có xu hướng di truyền.

Trẻ nào có nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường type 1?

Trẻ em có nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường type 1 cao hơn nếu có bất kỳ yếu tố nguy cơ sau đây:

• Tiền sử gia đình có bất kỳ thành viên nào bị bệnh này.
• Có một số gen nhất định làm tăng nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường type 1.
• Chủng tộc da trắng.
• Người ở vùng càng xa xích đạo có nguy cơ mắc đái tháo đường cao hơn các vùng khác.
• Đái tháo đường type 1 có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi nhưng thường được phát hiện ở tẻ em và người trẻ.

Triệu chứng đái tháo đường type 1 ở trẻ em

Các triệu chứng đái tháo đường ban đầu thường bị nhầm lẫn với các bệnh khác. Đồng thời, các triệu chứng của bệnh này cũng khác nhau ở mỗi trẻ.

Nhóm triệu chứng do tăng đường huyết

Các triệu chứng đái tháo đường type 1 ở trẻ em do tăng đường huyết bao gồm:

• Thường xuyên khát nước và đi tiểu nhiều: Trẻ em bị tiểu đường tuýp 1 có tần suất đi tiểu cao. Một số bé có thể xuất hiện tình trạng đái dầm dù trước đó không có. Bên cạnh đó, trẻ đòi uống nhiều nước và khát nước thường xuyên cũng có thể là một triệu chứng bệnh. Nguyên nhân là do lượng đường trong máu cao, cơ thể cần loại bỏ đường bằng cách đào thải qua nước tiểu. Điều này khiến cơ thể mất nước, khô miệng và dẫn đến khát nước, cần được bổ sung nhiều nước hơn.
• Thường xuyên cảm thấy đói: Ở người không bị thiếu hụt insulin, đường sẽ được vận chuyển vào tế bào, từ đó chuyển hóa thành năng lượng cho các hoạt động của tế bào. Vì trẻ bị đái tháo đường tuýp 1 không có insulin nên lượng đường trong máu tăng cao, nhưng đường không vào được tế bào để sử dụng, từ đó cơ thể không nhận được năng lượng sẽ gây ra tình trạng đói. Trẻ có thể cảm thấy đói ngay sau khi ăn xong.
• Thường xuyên mệt mỏi: Khi mắc tiểu đường tuýp 1, phụ huynh có thể nhận thấy con có biểu hiện mệt mỏi, ít năng lượng. Tình trạng này cũng do cơ thể không được cung cấp năng lượng.
• Giảm cân bất thường: Khi không thể chuyển hóa năng lượng từ đường, cơ thể sẽ phân hủy tế bào mỡ để lấy năng lượng, khiến trẻ sụt cân. Bên cạnh đó, mất nước do đi tiểu nhiều cũng là một trong những nguyên nhân gây sụt cân.
• Mắt nhìn mờ: Tiểu đường tuýp 1 ở trẻ em có thể gây tình trạng mờ mắt, do đường huyết tăng làm ảnh hưởng đến thủy tinh thể và tầm nhìn. Tình trạng đường huyết tăng cao kéo dài có thể làm hỏng các mạch máu nhỏ ở phía sau mắt của trẻ gọi là bệnh võng mạc do tiểu đường.
• Tê, ngứa ran: Thường xảy ra ở gan bàn chân hoặc toàn cơ thể, bộ phận sinh dục do đường huyết tăng cao.

Các triệu chứng của nhiễm toan ceton

Nhiễm toan ceton do tiểu đường là khi người bị tiểu đường có quá nhiều axit trong máu. Điều này xảy ra khi cơ thể sử dụng chất béo để tạo năng lượng thay vì đường và tạo ra các chất hóa học gọi là ketone (KEE-tones).

Đây có thể là dấu hiệu đầu tiên nhận biết bệnh đái tháo đường type 1. Các triệu chứng nghi ngờ nhiễm toan ceton bao gồm một trong các triệu chứng của tăng đường huyết đã nêu và các dấu hiệu sau đây: thở nhanh, sâu (còn gọi là thở Kussmaul), khát, da và miệng khô, mặt đỏ bừng, hơi thở có mùi trái cây, buồn nôn và nôn, đau bụng.

Chẩn đoán đái tháo đường type 1 ở trẻ em

Việc chẩn đoán bệnh đái tháo đường thường tương đối đơn giản. Nếu thấy các triệu chứng bệnh đái tháo đường, các bác sĩ sẽ tiến hành làm các xét nghiệm sau:

• Xét nghiệm đường huyết đói: Máu được xét nghiệm sau ít nhất 8 giờ không ăn.
• Xét nghiệm đường huyết sau ăn: Xét nghiệm máu ở bất kỳ thời điểm nào sau ăn hoặc có các triệu chứng đặc trưng của đái tháo đường như khát nước, tiểu nhiều và đói.
• Xét nghiệm HbA1C: Đây là xét nghiệm nhằm kiểm tra mức độ đường trung bình trong máu người bệnh trong 2 – 3 tháng qua. Mức HbA1c là 6,5% hoặc cao hơn là dấu hiệu trẻ bị tiểu đường. Tuy nhiên, xét nghiệm này này cần được thực hiện ở phòng xét nghiệm đã được định chuẩn. Một số trẻ có tình trạng tăng đường huyết cấp, dù có đường huyết tăng cao và nhiễm ceton nhưng HbA1c chưa vượt ngưỡng này.

Điều trị đái tháo đường type 1 ở trẻ em

Một số phương pháp chủ yếu trong điều trị bệnh đái tháo đường type 1 được bác sĩ khuyến cáo như sau:

• Điều trị bằng Insulin: Cần bổ sung lượng Insulin mà cơ thể không sản xuất ra được.
• Chế độ ăn: Thay đổi một chế độ ăn lành mạnh, đầy đủ tinh bột (carbohydrate) là cần thiết đối với trẻ đang mắc phải bệnh đái tháo đường type 1.
• Hoạt động thể chất thường xuyên: Tập thể dục thường xuyên, đều đặn là chìa khoá hỗ trợ cản thiện bệnh đái tháo đường type 1. Lối sống ít vận động sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường.

Phòng ngừa đái tháo đường type 1 ở trẻ

Không thể phòng ngừa triệt để bệnh tiểu đường tuýp 1 ở trẻ em. Tuy nhiên, ba mẹ có thể hạn chế tối đa nguy cơ mắc bệnh cho trẻ bằng cách:

• Cân bằng dinh dưỡng cho trẻ.
• Hạn chế bánh kẹo, đồ ngọt hoặc đồ ăn chứa nhiều chất béo, thức ăn nhanh.
• Tăng cường các loại rau xanh, trái cây.
• Tăng cường vận động, tham gia các hoạt động vui chơi, thể thao.
• Ngủ đủ giấc.

Bài viết trên đây của Docosan đã đưa ra một số thông tin quan trọng về đái tháo đường type 1 ở trẻ em. Bố mẹ hãy luôn đồng hành cùng bé ở mọi giai đoạn của căn bệnh này. Hãy chia sẻ bài viết hữu ích này đến mọi người xung quanh nhé.

Xem thêm:

• Tìm hiểu về bệnh đái tháo đường không phụ thuộc insulin
• Triệu chứng của bệnh tiểu đường type 1
• Top 12 thuốc trị tiểu đường phổ biến và dễ tìm nhất hiện nay

Tài liệu tham khảo:

1. Type 1 diabetes in children

• Link tham khảo: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/type-1-diabetes-in-children/symptoms-causes/syc-20355306
• Ngày tham khảo: 04/01/2025

2. Health

• Link tham khảo: https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/diabetes/type-1-diabetes-in-children
• Ngày tham khảo: 04/01/2025

3. Symptoms of diabetes in children

• Link tham khảo: https://www.diabetes.org.uk/living-with-diabetes/life-with-diabetes/children-and-diabetes/symptoms
• Ngày tham khảo: 04/01/2025

4. Diabetic Ketoacidosis

• Link tham khảo: https://kidshealth.org/en/parents/diabetic-ketoacidosis.html
• Ngày tham khảo: 04/01/2025