Suy dinh dưỡng thể béo phì: Nguyên nhân và hướng điều trị

Theo dõi Docosan trên

Chắc hẳn nhiều phụ huynh sẽ ngạc nhiên khi nghe đến khái niệm suy dinh dưỡng thể béo phì. Thông thường, suy dinh dưỡng thường được gắn liền với trẻ gầy, ốm yếu, nhưng thực tế, trẻ có thể trạng mũm mĩm vẫn có nguy cơ thiếu vi chất quan trọng. Nguyên nhân thường là do chế độ ăn uống chưa khoa học và sự hiểu biết về dinh dưỡng còn hạn chế của cha mẹ. Bài viết này sẽ giúp phụ huynh hiểu rõ hơn về suy dinh dưỡng thể béo phì, nguyên nhân, biểu hiện và cách phòng ngừa. Mời bạn đọc cùng Docosan tìm hiểu về chủ đề này.

Suy dinh dưỡng thể béo phì là gì?

Suy dinh dưỡng thể béo phì là khái niệm dùng để mô tả một dạng mất cân bằng dinh dưỡng trong đó cơ thể có lượng mỡ dư thừa nhưng lại thiếu hụt một hoặc nhiều dưỡng chất thiết yếu, đặc biệt là vitamin và khoáng chất thiết yếu như vitamin D, sắt, kẽm, canxi… Trẻ được nuôi dưỡng chủ yếu bằng các thực phẩm giàu năng lượng như tinh bột, chất béo và đường nhưng thiếu đi sự cân bằng của các nhóm dưỡng chất quan trọng.

Trẻ có thể trông mũm mĩm, khỏe mạnh bên ngoài, nhưng thực tế cơ thể vẫn thiếu chất dinh dưỡng thiết yếu do chất lượng bữa ăn nghèo vi chất hoặc rối loạn hấp thu/chuyển hóa, kéo theo nguy cơ rối loạn phát triển trí não, xương, hệ miễn dịch và sức khỏe tổng thể. Tình trạng này thường khó phát hiện và chỉ được chẩn đoán khi phụ huynh đưa trẻ đi khám chuyên khoa dinh dưỡng. Đây là lý do vì sao béo phì không chỉ là “thừa cân” đơn thuần mà có thể đi kèm với suy dinh dưỡng vi chất – một dạng mất cân bằng dinh dưỡng cần được chú ý trong chăm sóc sức khỏe toàn diện.

Nguyên nhân suy dinh dưỡng thể béo phì

Trẻ bị suy dinh dưỡng thể béo phì có rất nhiều nguyên nhân gây nên, một trong số đó có thể kể đến là:

• Yếu tố di truyền: Trẻ có nguy cơ mắc các rối loạn chuyển hóa ảnh hưởng đến khả năng hấp thu dưỡng chất nếu cả bố và mẹ đều mắc các bệnh liên quan, từ đó dẫn đến tình trạng dinh dưỡng bất thường.
• Chế độ dinh dưỡng không khoa học: Đây là nguyên nhân phổ biến. Trẻ không chỉ cần đủ đạm, béo, đường bột mà còn phải được bổ sung đầy đủ vi chất dinh dưỡng để phát triển toàn diện, tránh tình trạng tăng cân nhưng thiếu chất.
• Thiếu vận động thể lực: Trẻ ít hoạt động, dành nhiều thời gian cho thiết bị điện tử khiến năng lượng dư thừa tích tụ thành mỡ, làm tăng nguy cơ thừa cân – béo phì.
• Rối loạn nội tiết: Các bệnh lý nội tiết như rối loạn tuyến giáp hoặc tuyến thượng thận có thể gây mất cân bằng chuyển hóa, dẫn đến suy dinh dưỡng thể béo phì dù chế độ ăn và vận động không quá dư thừa.

Các nguyên nhân trên là những vấn đề thường gặp ở trẻ mắc chứng suy dinh dưỡng thể béo phì, tuy nhiên việc thực hiện một chế độ dinh dưỡng thiếu khoa học lại là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng thể béo phì. Trẻ có thể mắc các bệnh hoặc hội chứng ảnh hưởng sức khỏe, tuy nhiên một chế độ ăn uống khoa học dưới sự hướng dẫn của bác sĩ có thể giúp bé có được thể trạng bình thường như bao đứa trẻ khác. Do đó cha mẹ cần chú trọng vấn đề dinh dưỡng càng sớm càng tốt.

Biển hiện của suy dinh dưỡng thể béo phì

Do tình trạng bụ bẫm, mũm mĩm của trẻ mà hầu hết các bậc phụ huynh đều nghĩ con em mình khỏe mạnh nên việc nhận biết trẻ bị suy dinh dưỡng thể béo phì rất khó khăn. Do đó trẻ thường được phát hiện khi bố mẹ đưa bé đến thăm khám bác sĩ dinh dưỡng. Tuy nhiên một số dấu hiệu chỉ điểm sau đây có thể giúp bố mẹ nghĩ đến tình trạng suy dinh dưỡng thể béo phì hiện hữu ở trẻ:

• Trẻ mũm mĩm nhưng chiều cao phát triển chậm so với các bạn cùng tuổi.
• Thóp mềm, chậm liền thóp.
• Hay quấy khóc, ngủ không sâu giấc.
• Da xanh nhợt, dễ ra mồ hôi trộm.

Hầu như trong giai đoạn đầu, suy dinh dưỡng thể béo phì không thể hiện bất kỳ triệu chứng gì nghiêm trọng dễ nhận biết. Tuy nhiên tình trạng này có thể để lại di chứng lâu dài như biến dạng lồng ngực, chân vòng kiềng, gù vẹo cột sống,… từ đó ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của trẻ sau này.

Phòng ngừa suy dinh dưỡng thể béo phì

Suy dinh dưỡng thể béo phì ở trẻ thường xuất phát từ việc thiếu cân bằng dinh dưỡng, kết hợp với thói quen ít vận động. Để phòng ngừa, các bậc phụ huynh cần áp dụng đồng bộ nhiều biện pháp từ thai kỳ đến giai đoạn trẻ lớn:

• Dinh dưỡng trong thai kỳ: Mẹ bầu cần bổ sung đủ nhóm dưỡng chất thiết yếu: protein, vitamin, khoáng chất và các vi chất như sắt, canxi, vitamin D, i-ốt. Không tự ý bổ sung liều cao vitamin hoặc khoáng chất mà không có hướng dẫn y tế, tránh nguy cơ dị tật bẩm sinh hoặc rối loạn chuyển hóa ở trẻ.
• Nuôi dưỡng trẻ từ 0–6 tháng tuổi: Nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ là cách tốt nhất để cung cấp đủ dưỡng chất và miễn dịch tự nhiên. Nếu cần bổ sung sữa công thức, lựa chọn sản phẩm phù hợp với khuyến nghị của bác sĩ nhi khoa và theo dõi lượng dinh dưỡng hàng ngày.
• Chế độ ăn cho trẻ từ 6 tháng trở đi: Xây dựng thực đơn cân bằng bao gồm tinh bột, protein nạc, chất béo lành mạnh, rau củ quả, vitamin và khoáng chất. Giảm tối đa đường, đồ ăn nhanh, thức ăn nhiều dầu mỡ, nước ngọt có gas.
• Khuyến khích vận động thể lực: Tạo thói quen chơi thể thao, vận động ngoài trời ít nhất 1–2 giờ mỗi ngày tùy độ tuổi như chạy bộ, nhảy dây, bơi lội hoặc chơi bóng rổ vừa giúp phát triển cơ xương vừa hỗ trợ tiêu hao năng lượng dư thừa.
• Theo dõi sức khỏe định kỳ: Đưa trẻ khám bác sĩ nhi khoa hoặc chuyên khoa dinh dưỡng ít nhất 6 tháng/lần để đánh giá cân nặng, chiều cao, BMI và tình trạng vi chất. Nếu phát hiện trẻ thừa cân hoặc dấu hiệu thiếu vi chất, bác sĩ sẽ hướng dẫn chế độ ăn và bổ sung dinh dưỡng phù hợp, tránh tình trạng “bụ bẫm nhưng thiếu chất”.

DiaB – Trung tâm điều trị tích hợp kiểm soát Cân nặng – Bệnh mãn tính là đơn vị chuyên sâu trong lĩnh vực tư vấn dinh dưỡng và kiểm soát cân nặng cho trẻ thừa cân – béo phì, đồng thời đồng hành cùng gia đình trong việc xây dựng lối sống lành mạnh và khoa học. DiaB tiếp cận vấn đề cân nặng ở trẻ em một cách toàn diện, dựa trên cơ sở y khoa, nhằm đảm bảo trẻ không chỉ đạt cân nặng phù hợp mà còn phát triển thể chất và trí tuệ một cách cân đối.

Tại DiaB, mỗi trẻ được thăm khám và đánh giá kỹ lưỡng về tình trạng dinh dưỡng, chuyển hóa, thói quen ăn uống và sinh hoạt. Đội ngũ bác sĩ nội tiết, bác sĩ dinh dưỡng và chuyên gia lối sống giàu kinh nghiệm trực tiếp xây dựng phác đồ dinh dưỡng cá nhân hóa theo độ tuổi, thể trạng và nhu cầu phát triển của từng trẻ. Quá trình theo dõi được thực hiện định kỳ, giúp điều chỉnh chế độ ăn và sinh hoạt phù hợp theo từng giai đoạn phát triển, đảm bảo trẻ được bổ sung đầy đủ vi chất, hạn chế tăng cân quá mức nhưng vẫn khỏe mạnh và năng động.

Bên cạnh chuyên môn, DiaB sở hữu cơ sở vật chất hiện đại phù hợp cho trẻ và gia đình, cùng trang thiết bị y khoa đồng bộ giúp theo dõi chính xác các chỉ số tăng trưởng và chuyển hóa. Tại đây, chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ không chỉ là kiểm soát cân nặng mà là xây dựng nền tảng sức khỏe và thói quen sống lành mạnh lâu dài cho cả gia đình.

Thông tin liên hệ:

• Website: https://diab.com.vn/
• Địa chỉ:
  • 114 Đường 51 An Phú, Thủ Đức, TP.HCM.  
  • 33C Lê Thánh Tôn, Phường Sài Gòn, TP.HCM. Đặt lịch khám tại đây

• • Phòng 3A01 Tòa nhà The Grace, 71 Hoàng Văn Thái, Phường Tân Phú, Quận 7, TP.HCM. Đặt lịch khám tại đây

• Hotline: 0931888832
• Thời gian làm việc: 9:00 – 18:00 (Thứ 2 – Thứ 6).

Suy dinh dưỡng thể béo phì là một trong những tình trạng dinh dưỡng hay gặp ở trẻ và thường do sự hiểu biết chưa đầy đủ về dinh dưỡng của các bậc phụ huynh. Tình trạng này hoàn toàn có thể cải thiện được thông qua việc thay đổi chế độ dinh dưỡng khoa học kết hợp với việc sinh hoạt lành mạnh. Qua bài viết trên, hy vọng đã cung cấp những thông tin tổng quan cho quý phụ huynh về vấn đề suy dinh dưỡng thể béo phì ở trẻ. Đừng quên theo dõi Docosan để nắm bắt các kiến thức sức khoẻ một cách nhanh nhất nhé!