Đặt lịch khám
Cholesterol có vai trò quan trọng đối với sức khỏe con người, giúp cơ thể phát triển và hoạt động bình thường. Tuy nhiên khi lượng cholesterol trong máu tăng hoặc giảm có thể báo hiệu tình trạng bệnh tật bên trong cơ thể. Hãy cùng Docosan tìm hiểu một số thông tin về chỉ số này trong bài viết dưới đây nhé!
Tóm tắt nội dung
Chỉ số cholesterol là gì?
Chỉ số cholesterol phản ánh lượng cholesterol lưu thông trong máu và có mối liên hệ chặt chẽ với sức khỏe tim mạch. Khi cholesterol tăng cao hoặc mất cân bằng giữa các thành phần, mỡ có thể lắng đọng trong thành động mạch, làm hẹp lòng mạch và cản trở lưu thông máu, từ đó làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và đột quỵ.
Trên lâm sàng, chỉ số cholesterol không được đánh giá đơn lẻ mà dựa trên nhiều thành phần khác nhau, bao gồm cholesterol toàn phần, LDL-cholesterol, HDL-cholesterol, triglycerid và Lp(a)-C. Mỗi thành phần phản ánh một khía cạnh riêng của tình trạng mỡ máu, giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ bệnh lý và mức độ cần theo dõi hoặc can thiệp phù hợp.
Dựa trên chức năng và tác động đến sức khỏe tim mạch, cholesterol thường được chia thành hai nhóm chính là LDL-C (cholesterol “xấu”) và HDL-C (cholesterol “tốt”), trong đó mỗi loại có vai trò và mức độ ảnh hưởng khác nhau đối với hệ mạch máu. Việc phân biệt các nhóm cholesterol này giúp người bệnh hiểu rõ hơn nguy cơ tiềm ẩn cũng như ý nghĩa của từng chỉ số trong xét nghiệm mỡ máu.
LDL-C là thành phần có xu hướng vận chuyển cholesterol đến các mô và thành mạch. Khi nồng độ LDL-C tăng cao kéo dài, cholesterol dễ tích tụ tại thành động mạch, hình thành mảng xơ vữa, làm hẹp hoặc tắc nghẽn lòng mạch, từ đó làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não và các biến chứng tim mạch nghiêm trọng.
Ngược lại, HDL-C đóng vai trò bảo vệ tim mạch nhờ khả năng vận chuyển cholesterol dư thừa từ máu và thành mạch trở về gan để đào thải. Nồng độ HDL-C phù hợp giúp hạn chế sự hình thành mảng xơ vữa, góp phần duy trì hệ mạch máu khỏe mạnh và giảm nguy cơ biến cố tim mạch.
Đánh giá chỉ số cholesterol trong máu
Tăng cholesterol trong máu thường không gây triệu chứng rõ ràng và chủ yếu được phát hiện thông qua xét nghiệm lipid máu. Theo khuyến cáo của Hội Tim mạch Việt Nam, người từ 20 tuổi trở lên nên thực hiện xét nghiệm lipid định kỳ 5 năm một lần, bao gồm các chỉ số chính như LDL-C, HDL-C và triglycerid, nhằm phát hiện sớm rối loạn lipid máu và nguy cơ tim mạch.
Kết quả xét nghiệm lipid giúp đánh giá tình trạng mỡ máu và định hướng các biện pháp can thiệp phù hợp. Các yếu tố như chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa, lối sống ít vận động, hút thuốc, uống rượu bia hoặc yếu tố di truyền đều có thể làm tăng cholesterol theo hướng bất lợi. Việc chẩn đoán và quyết định điều trị cần dựa trên đánh giá tổng thể của bác sĩ, kết hợp giữa thay đổi lối sống và sử dụng thuốc khi cần thiết.
Cholesterol cao có cần điều trị không?
Cholesterol cao không phải lúc nào cũng cần điều trị bằng thuốc ngay, mà phụ thuộc vào mức độ tăng cholesterol, loại cholesterol tăng (đặc biệt là LDL-C) và các yếu tố nguy cơ đi kèm. Ở những người có nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch như bệnh đái tháo đường, tăng huyết áp, hút thuốc lá, hoặc đã từng mắc đột quỵ, nhồi máu cơ tim, việc kiểm soát cholesterol chặt chẽ là rất cần thiết để giảm nguy cơ biến cố tim mạch tái phát.
Trong nhiều trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thay đổi lối sống như điều chỉnh chế độ ăn, tăng cường vận động và kiểm soát cân nặng trước khi cân nhắc dùng thuốc. Tuy nhiên, nếu cholesterol vẫn ở mức cao hoặc người bệnh thuộc nhóm nguy cơ tim mạch cao, việc điều trị bằng thuốc hạ lipid máu sẽ được xem xét nhằm hạn chế tiến triển xơ vữa động mạch và phòng ngừa các biến chứng nghiêm trọng như đột quỵ và bệnh tim mạch.
Cholesterol là chất cần thiết cho cơ thể, nhưng khi nồng độ rối loạn – như LDL-C tăng hoặc HDL-C giảm – có thể góp phần hình thành mảng xơ vữa và làm tăng nguy cơ các bệnh tim mạch nguy hiểm như nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Bài viết được tham khảo từ bác sĩ và các nguồn tư liệu đáng tin cậy trong và ngoài nước.
Trên đây là những thông tin quan trọng về cholesterol mà bạn nên nắm rõ. Nếu thấy bài viết hữu ích, hãy chia sẻ với người thân và bạn bè để cùng nâng cao nhận thức và bảo vệ sức khỏe tim mạch nhé.
Nguồn tham khảo: NHS
