Hướng dẫn điều trị và xử lý khi tăng huyết áp

Tăng huyết áp là một bệnh lý tim mạch mạn tính phổ biến, được coi như là “kẻ giết người thầm lặng” trong nhiều thập kỷ qua. Tăng huyết áp xảy ra khi áp lực của dòng máu tác động lên thành động mạch tăng cao gây ra nhiều vấn đề sức khỏe cho người bệnh, đặc biệt là ở người cao tuổi. Người thường xuyên bị tăng huyết áp cần được theo dõi điều trị bởi bác sĩ tim mạch lâu dài.

Tăng huyết áp là gì?

Tăng huyết áp là tình trạng áp lực dòng máu lên thành động mạch duy trì ở mức cao (thường từ 130/80 mmHg trở lên), buộc tim phải hoạt động quá tải. Được mệnh danh là ‘kẻ giết người thầm lặng’, bệnh ít có triệu chứng rõ rệt nhưng lại âm thầm gây hại cho hệ mạch máu và các cơ quan nội tạng, dẫn đến nguy cơ đột quỵ, suy tim hoặc nhồi máu cơ tim.

Nguyên nhân gây tăng huyết áp

Người ta chia nguyên nhân tăng huyết áp ra làm 2 nhóm chính:

1. Tăng huyết áp nguyên phát (hay còn gọi là tăng huyết áp vô căn): Đối với hầu hết người lớn, không có nguyên nhân nào được xác định gây cao huyết áp. Tăng huyết áp nguyên phát có xu hướng phát triển tăng dần trong nhiều năm và cần được kiểm soát kịp thời, tránh những biến chứng nghiêm trọng do cao huyết áp mang lại.
2. Tăng huyết áp thứ phát: Một số người bị cao huyết áp do một bệnh lý có từ trước. Tăng huyết áp thứ phát có xu hướng xuất hiện đột ngột và gây ra huyết áp cao hơn so với tăng huyết áp nguyên phát. Các tình trạng và thuốc khác nhau có thể dẫn đến tăng huyết áp thứ phát, bao gồm:

• Chứng ngưng thở khi ngủ.
• Bệnh thận.
• Khối u tuyến thượng thận.
• Các vấn đề về tuyến giáp.
• Một số khiếm khuyết bẩm sinh tại mạch máu.
• Một số loại thuốc, chẳng hạn như thuốc tránh thai, thuốc cảm, thuốc thông mũi, thuốc giảm đau không kê đơn và một số loại thuốc theo toa.
• Ma túy bất hợp pháp, chẳng hạn như cocaine và amphetamine.

Dấu hiệu và triệu chứng của tăng huyết áp

Tăng huyết áp được gọi là “kẻ giết người thầm lặng” vì đa số người bệnh không có triệu chứng rõ rệt cho đến khi bệnh đã gây ra tổn thương nghiêm trọng.

Tuy nhiên, bạn có thể lưu ý một số dấu hiệu cảnh báo dưới đây:

Các triệu chứng thường gặp (khi huyết áp lên cao)

Mặc dù không đặc hiệu cho tất cả mọi người, nhưng nhiều bệnh nhân thường gặp các biểu hiện:

• Đau đầu: Thường đau nhiều vào buổi sáng, đau vùng sau gáy (chẩm).
• Chóng mặt, hoa mắt: Cảm giác loạng choạng hoặc ù tai.
• Hồi hộp, trống ngực: Tim đập nhanh hoặc cảm giác mạnh trong lồng ngực.
• Nhìn mờ: Thị lực giảm đột ngột hoặc nhìn thấy các điểm đen.
• Mệt mỏi, khó tập trung: Cảm giác cơ thể uể oải không rõ nguyên nhân.
• Chảy máu cam: Một số trường hợp huyết áp tăng đột ngột có thể gây vỡ mao mạch mũi.

Dấu hiệu nguy hiểm (Cần đi cấp cứu ngay)

Nếu huyết áp tăng quá cao (cơn tăng huyết áp cấp cứu), người bệnh sẽ có các triệu chứng nặng hơn:

• Đau thắt ngực: Cảm giác như có vật nặng đè lên tim.
• Khó thở: Đặc biệt là khi nằm xuống hoặc khi gắng sức nhẹ.
• Nôn hoặc buồn nôn: Đi kèm với đau đầu dữ dội.
• Lú lẫn hoặc co giật: Ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thần kinh.
• Yếu chi, nói ngọng: Đây có thể là dấu hiệu sớm của đột quỵ.

Lưu ý cực kỳ quan trọng

• Không có triệu chứng không có nghĩa là không bệnh: Có những người huyết áp lên tới 160/100 mmHg nhưng vẫn thấy hoàn toàn khỏe mạnh.
• Cách duy nhất để biết: Là đo huyết áp định kỳ bằng máy đo tại nhà hoặc tại các cơ sở y tế.

Nếu bạn thấy đau đầu sau gáy kèm theo chóng mặt, hãy ngồi nghỉ ngơi và đo ngay huyết áp để kiểm tra.

Mời bạn tham khảo Gói xét nghiệm tim mạch tại Docosan.

Điều trị tăng huyết áp

Kiểm soát huyết áp không chỉ là việc uống thuốc đều đặn. Theo các hướng dẫn y khoa hiện đại, thay đổi lối sống là nền tảng then chốt. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất của người bệnh là: Làm sao để duy trì thói quen đó mỗi ngày?

DiaB ra đời để giúp bạn thực hiện 80% khối lượng công việc quan trọng này thông qua mô hình Full Cycle of Care (Chăm sóc trọn vòng).

Chế độ ăn DASH & Kiểm soát muối: Ăn ngon nhưng vẫn “đẹp” chỉ số

Chế độ ăn DASH (nhiều rau xanh, ngũ cốc, cá và ít béo) cùng việc hạn chế Natri (dưới 2.300mg/ngày) có thể giúp giảm huyết áp rõ rệt.

Cách DiaB đồng hành: Thay vì chỉ đưa một tờ thực đơn khô khan, giai đoạn Dinh dưỡng điều trị của DiaB giúp bạn cá nhân hóa bữa ăn theo khẩu vị Việt. Qua ứng dụng DiaB, bạn có thể chụp ảnh bữa ăn để chuyên gia phân tích và điều chỉnh lượng muối, kali ngay tức thì, giúp huyết áp ổn định mà không cảm thấy bị gò bó.

Vận động an toàn: Giảm huyết áp qua từng bước chân

Hoạt động thể chất cường độ trung bình có thể giảm chỉ số huyết áp tâm thu tới 11 mmHg.

Cách DiaB đồng hành: Với người tăng huyết áp, tập quá sức có thể gây nguy hiểm. Tại giai đoạn Vận động an toàn, các chuyên gia DiaB thiết kế bài tập dựa trên dữ liệu tim mạch thực tế của bạn. Chúng tôi theo dõi nhịp tim và phản ứng cơ thể bạn qua App để đảm bảo mỗi phút tập luyện đều mang lại hiệu quả giảm áp an toàn nhất.

Kiểm soát cân nặng và các yếu tố nguy cơ (Rượu bia, thuốc lá)

Giảm mỗi 1kg cân nặng có thể giúp giảm 1 mmHg huyết áp. Đây là một con số ấn tượng nhưng khó thực hiện nếu đơn độc.

Cách DiaB đồng hành: Đội ngũ Health Coach sẽ theo sát bạn mỗi ngày để xây dựng thói quen bền vững. Chúng tôi không chỉ nhắc bạn giảm cân, mà còn đồng hành cùng bạn vượt qua những rào cản tâm lý khi bỏ thuốc lá hay hạn chế rượu bia, giúp bạn làm chủ hành vi của mình.

Giải tỏa Stress và tối ưu giấc ngủ: “Liều thuốc” tự nhiên cho mạch máu

Căng thẳng và mất ngủ là kẻ thù thầm lặng khiến huyết áp tăng vọt.

Cách DiaB đồng hành: Giai đoạn Sức khỏe tinh thần của DiaB hướng dẫn bạn các kỹ thuật thở, thiền định và tối ưu hóa nhịp ngủ để giảm cortisol, giúp mạch máu thư giãn và huyết áp ổn định một cách tự nhiên.

Khi lối sống gặp gỡ Y khoa chuyên sâu

Đôi khi, thay đổi lối sống là chưa đủ và cần đến sự can thiệp của thuốc (như thuốc lợi tiểu, ức chế men chuyển ACE, chẹn thụ thể ARB hay chẹn kênh canxi).

Sự khác biệt tại DiaB Clinic: Bác sĩ nội tiết của chúng tôi không chỉ kê đơn. Chúng tôi sử dụng dữ liệu theo dõi liên tục 24/7 từ ứng dụng để biết chính xác loại thuốc nào đang hoạt động tốt nhất trên cơ thể bạn. Mục tiêu là đưa huyết áp về dưới 130/80 mmHg một cách bền vững, từ đó giảm dần sự phụ thuộc vào thuốc khi lối sống đã cải thiện.

Cam kết bằng chỉ số lâm sàng

DiaB là mô hình đầu tiên tại Việt Nam có chứng minh lâm sàng về hiệu quả điều trị. Chúng tôi không chỉ tư vấn, chúng tôi đồng hành và cam kết:

• Theo dõi chỉ số huyết áp, cân nặng liên tục qua App.
• Báo cáo tiến bộ bằng dữ liệu thật.
• Giảm tối đa nguy cơ biến chứng đột quỵ, suy tim, suy thận.

Thông tin liên hệ:

• Website: https://diab.com.vn/
• Địa chỉ:
  • 114 Đường 51 An Phú, Thủ Đức, TP.HCM.  
  • 33C Lê Thánh Tôn, Phường Sài Gòn, TP.HCM. Đặt lịch khám tại đây

• • Phòng 3A01 Tòa nhà The Grace, 71 Hoàng Văn Thái, Phường Tân Phú, Quận 7, TP.HCM. Đặt lịch khám tại đây
• Hotline: 0931888832
• Thời gian làm việc: 9:00 – 18:00 (Thứ 2 – Thứ 6).

Các loại thuốc được sử dụng để điều trị tăng huyết áp bao gồm:

• Thuốc lợi tiểu: Thuốc lợi tiểu là loại thuốc giúp thận loại bỏ natri và nước ra khỏi cơ thể. Những loại thuốc này thường là những loại thuốc đầu tiên được dùng để điều trị huyết áp cao. Có nhiều loại thuốc lợi tiểu khác nhau, bao gồm lợi tiểu thiazid, lợi tiểu quai và lợi tiểu tiết kiệm kali. Loại thuốc nào mà bác sĩ đề xuất tùy thuộc vào số đo huyết áp và các tình trạng sức khỏe khác, chẳng hạn như bệnh thận hoặc suy tim.
• Thuốc ức chế men chuyển (ACE): Những loại thuốc này giúp giãn mạch máu bằng cách ngăn chặn sự hình thành của một chất tự nhiên trong cơ thể làm thu hẹp mạch máu.
• Thuốc chẹn thụ thể angiotensin II (ARB): Những loại thuốc này làm giãn mạch máu bằng cách ngăn chặn hoạt động của một chất hóa học tự nhiên làm thu hẹp mạch máu.
• Thuốc chặn canxi: Những loại thuốc này giúp giãn mạch máu, một số làm chậm nhịp tim. Thuốc chẹn kênh canxi có thể hoạt động tốt đối với người lớn tuổi hơn là chỉ dùng thuốc ức chế men chuyển ACE.

Tăng huyết áp được mệnh danh là “kẻ giết người thầm lặng” từ xưa đến nay, người bệnh hầu hết không hề hay biết cho đến khi bệnh trở nặng và đôi khi có thể đe dọa đến tính mạng. Ngày nay, với nền y học phát triển ngày càng tiến bộ nên tăng huyết áp không còn là bệnh lý đáng lo ngại nhưng những ai bị tăng huyết áp cần phải lưu ý đến việc kiểm soát huyết áp thông qua việc thay đổi lối sống và tuân thủ điều trị.

---

High blood pressure (hypertension) – Diagnosis and treatment – Mayo Clinic