Mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ không nên ăn gì?

Tiểu đường thai kỳ là tình trạng phổ biến mà nhiều mẹ bầu gặp phải trong quá trình mang thai. Việc kiểm soát chế độ ăn uống đóng vai trò vô cùng quan trọng để đảm bảo sức khỏe của mẹ và thai nhi. Bởi lẽ, không phải thực phẩm nào cũng tốt cho những người bị tiểu đường thai kỳ. Vậy tiểu đường thai kỳ không nên ăn gì để tránh tình trạng đường huyết tăng cao và ảnh hưởng đến sức khỏe? Hãy cùng Docosan tìm hiểu cụ thể trong bài viết dưới đây.

Tiểu đường thai kỳ nên kiêng ăn gì?

Dưới đây là một số thực phẩm mà mẹ bầu nên kiêng nếu đang bị tiểu đường thai kỳ:

Kiêng đồ uống có đường 

Các loại đồ uống có đường như soda, rượu và nước trái cây có chứa chất tạo ngọt (thay vì nước trái cây 100%) đặc biệt không tốt cho mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ. Nguyên nhân là do những thức uống này khiến lượng đường trong máu tăng cao ngay sau khi uống. Ngoài ra, đa số các thực phẩm trên cũng không có giá trị dinh dưỡng cao. Vì vậy, tốt hơn hết, mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ nên uống nước lọc, trà thảo mộc.

Kiêng thực phẩm nhiều đường (kẹo, kem, bánh ngọt, bánh rán,..) 

Tương tự như đồ uống có đường, mẹ bầu nên hạn chế ăn các loại kẹo, kem, bánh ngọt, bánh rán và các loại bánh nướng khác. Bởi lẽ, những thực phẩm này chứa quá nhiều carbohydrate, chất béo và ít dinh dưỡng. Tuy nhiên, “hạn chế” ăn không đồng nghĩa với việc “cấm” hoàn toàn đồ ngọt. Mẹ bầu có thể ăn với lượng vừa phải và kết hợp với đi bộ hoặc vận động nhẹ sau khi ăn để tiêu thụ glucose hiệu quả hơn.

Hạn chế thực phẩm nhiều tinh bột 

Thực phẩm giàu tinh bột chứa hàm lượng carbohydrat cao nên có thể làm tăng lượng đường trong máu. Do đó, mẹ bầu tiểu đường thai kỳ nên hạn chế ăn các loại thực phẩm chứa nhiều tinh bột có chỉ số GI cao, điển hình như khoai tây, bánh mì, gạo, mì ống. Mẹ bầu có thể sử dụng ngũ cốc nguyên hạt như gạo lứt hoặc yến mạch thay thế.

Hạn chế trái cây và nước ép 

Mặc dù trái cây là thực phẩm tốt cho sức khỏe, hầu hết các loại trái cây đều chứa một lượng lớn đường tự nhiên. Do đó, mẹ bầu có thể ăn 1 – 3 khẩu phần trái cây mỗi ngày nhưng không nên ăn vào cùng một thời điểm. Không nên ăn trái cây đã đóng hộp hoặc siro trái cây.

Nước ép là nguồn carbohydrate cô đặc từ nhiều loại trái cây khác nhau. Do nước ép là chất lỏng nên loại thức uống này có thể làm tăng lượng đường trong máu một cách nhanh chóng. Vì vậy, mẹ bầu nên ưu tiên ăn trái cây nguyên quả thay vì dùng nước ép để tránh làm nồng độ đường trong máu tăng quá cao.

Tránh thịt chế biến hoặc thịt mỡ 

Một lượng nhỏ thịt đỏ như thịt bò, thịt lợn hoặc thịt cừu,… cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường. Một nghiên cứu vào năm 2020 cho thấy, chỉ cần ăn 50 g cá hoặc thịt đỏ mỗi ngày có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường lên 11%. Ngoài ra, mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ nên hạn chế ăn các loại thực phẩm như:

• Thịt tẩm bột, thịt chiên hoặc thịt có hàm lượng natri cao.
• Thịt xông khói, xúc xích, thịt nguội.
• Thịt sườn và thịt mỡ.
• Thịt gia cầm chưa loại da.
• Cá chiên giòn.

Các loại thịt chế biến sẵn thường chứa nhiều muối. Do đó, những người bị huyết áp cao cũng nên đặc biệt thận trọng và hạn chế tiêu thụ natri không quá 2.300 mg mỗi ngày.

Tránh chất béo bão hòa 

Chất béo bão hòa có nguồn gốc chủ yếu từ động vật, dầu béo và thực phẩm chế biến sẵn. Hàm lượng chất béo bão hòa tiêu thụ nên ít hơn 10% lượng calo nạp vào mỗi ngày. Một số thực phẩm có hàm lượng chất béo bão hòa cao mà mẹ bầu cần tránh gồm:

• Mỡ lợn.
• Một số loại chất béo như dầu cọ.
• Nước sốt và nước chấm làm từ kem.
• Sốt mayonnaise.
• Khoai tây chiên.
• Thực phẩm tẩm bột.
• Khoai tây chiên.
• Thực phẩm chế biến sẵn.
• Bánh mì kẹp thịt.
• Thức ăn nhanh.
• Nước sốt trộn salad.

Tuyệt đối không dùng rượu bia 

Đồ uống có cồn chứa nhiều đường và carbohydrate. Do đó, mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ nên hạn chế tiêu thụ đồ uống có cồn, đặc biệt là bia, rượu. Những thức uống này không chỉ gây hại cho sức khỏe mà còn tương tác với các thuốc điều trị tiểu đường, làm giảm hiệu quả điều trị và ảnh hưởng sức khỏe.

Biến chứng nguy hiểm của tiểu đường thai kỳ 

Tiểu đường thai kỳ nếu không kiểm soát tốt có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm cho mẹ và bé trước, trong hoặc sau khi sinh như:

Đối với mẹ

Mẹ bầu tiểu đường thai kỳ không được kiểm soát tốt có thể bị các bệnh lý như:

• Huyết áp cao.
• Tiền sản giật.
• Trầm cảm sau sinh.
• Sinh non.
• Thai chết lưu.

Đối với bé

Nếu mẹ không kiểm soát tình trạng tiểu đường thai kỳ tốt, trẻ sơ sinh có thể gặp phải những tình trạng sau:

• Thai to (cân nặng trẻ sơ sinh vượt mức bình thường).
• Chấn thương khi sinh, khó sinh.
• Các vấn đề về hô hấp, bao gồm hội chứng suy hô hấp.
• Hạ đường huyết.
• Nguy cơ bị tiểu đường khi lớn tuổi.
• Vàng da sơ sinh.

Để tránh những biến chứng này, mẹ bầu nên kiểm soát tình trạng tiểu đường thai kỳ khi mang thai, bao gồm khám thai định kỳ và tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ.

Những lưu ý giúp mẹ bầu bị tiểu đường khỏe mạnh 

Bên cạnh việc duy trì chế độ ăn uống cân bằng, mẹ bầu cần lưu ý những điều sau để có một thai kỳ khỏe mạnh:

• Tập ​​thể dục thường xuyên: Mẹ bầu nên tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày, 5 ngày một tuần. Đừng ngần ngại thử nhiều bài tập vận động khác nhau. Mẹ chỉ cần trao đổi với bác sĩ trước khi bắt đầu thực hiện bất kỳ bài tập mới nào để có được lời khuyên tốt nhất trong quá trình tập luyện.
• Không bỏ bữa: Để điều chỉnh lượng đường trong máu, hãy ăn thêm một bữa ăn nhẹ sau mỗi 3 giờ. Ăn thực phẩm giàu dinh dưỡng thường xuyên có thể giúp mẹ no lâu và ổn định lượng đường trong máu.
• Uống vitamin hoặc men vi sinh dành riêng cho mẹ bầu nếu bác sĩ khuyên dùng.
• Khám thai định kỳ để phát hiện sớm những tình trạng sức khỏe bất thường và kịp thời điều trị.

Tại DiaB, chúng tôi có tổ chức chương trình “Cùng mẹ bầu ổn định đường huyết” với mong muốn đồng hành, hỗ trợ phụ nữ mang thai ổn định đường huyết mà vẫn đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và bé. Chương trình kéo dài 07 tuần dành riêng cho phụ nữ đang bị tiểu đường thai kỳ với nội dung như sau:

• Tuần 1: Đánh giá trước chương trình.
• Tuần 2: Xây dựng chế độ ăn trong thai kỳ.
• Tuần 3: Hướng dẫn kiểm soát đường huyết.
• Tuần 4: Nhận biết và kiểm soát stress trong thai kỳ.
• Tuần 5: Thiền cho mẹ và bé.
• Tuần 6: Đảm bảo dinh dưỡng cho mẹ và bé.
• Tuần 7: Đánh giá sau chương trình.

Đến với chương trình, mẹ bầu sẽ được tư vấn, hướng dẫn và đồng hành cùng các chuyên gia, bác sĩ giàu kinh nghiệm từ các chuyên khoa Dinh dưỡng, nội tiết, vận động, tâm lý học, thư giãn, yoga,… Nhanh tay đăng ký để nhận tư vấn tại đây và tham gia chương trình nhé.

Một số câu hỏi thường gặp

Mục tiêu đường huyết cho bệnh nhân tiểu đường thai kỳ?

Theo Hiệp hội Tiểu đường Hoa Kỳ, mục tiêu đường huyết khuyến nghị cho bệnh nhân tiểu đường thai kỳ như sau:

• Glucose máu lúc đói: Dưới 95 mg/dL (5,3 mmol/L).
• Glucose máu một giờ sau bữa ăn: Dưới 140 mg/dL (7,8 mmol/L).
• Glucose máu hai giờ sau bữa ăn: Dưới 120 mg/dL (6,7 mmol/L).

Mục tiêu đường huyết có thể khác nhau tùy từng mẹ bầu. Do đó, mẹ bầu cần trao đổi với bác sĩ điều trị để cá nhân hóa mục tiêu đường huyết. Đồng thời, mẹ cần thường xuyên theo dõi lượng đường trong máu, kết hợp điều chỉnh chế độ ăn uống và lối sống để nhanh chóng đạt và duy trì mục tiêu đường huyết đề ra. Kiểm soát đường huyết đúng cách và tuân thủ điều trị đóng vai trò rất quan trọng trong việc ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ và bé.

Tôi có thể cho con bú nếu tôi bị tiểu đường thai kỳ không?

Câu trả lời là Có. Phụ nữ bị tiểu đường thai kỳ được khuyến cáo nên cho con bú bằng sữa mẹ để giảm lượng đường trong máu và giảm nguy cơ tiến triển tiểu đường type 2 sau này.

Hiểu rõ tiểu đường thai kỳ không nên ăn gì rất quan trọng để mẹ bầu duy trì mức đường huyết ổn định và đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và thai nhi. Hy vọng bài viết đã cung cấp cho mẹ bầu những thông tin hữu ích để chăm sóc sức khỏe cho thai kỳ. Nếu thấy bài viết hay, hãy chia sẻ cho bạn bè và mọi người xung quanh cùng biết nhé!

Xem thêm:

• Mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ có ăn vặt được không? Gợi ý các loại trái cây an toàn.
• Tiểu đường thai kỳ: Dấu hiệu hạ đường huyết mẹ bầu cần biết.
• Mẹ bầu xét nghiệm tiểu đường thai kỳ nhịn ăn bao lâu?.
• Mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ ăn lựu được không? Những lưu ý cần biết.
• Mẹ bầu tiểu đường thai kỳ nên ăn gì vào bữa sáng.

Link tham khảo:

1. What to Eat With Gestational Diabetes?

• Link tham khảo: https://www.healthcentral.com/condition/gestational-diabetes/diet.
• Ngày tham khảo: 12/01/2025.

2. Dietary Recommendations for Gestational Diabetes.

• Link tham khảo: https://www.ucsfhealth.org/education/dietary-recommendations-for-gestational-diabetes.
• Ngày tham khảo: 12/01/2025.

3. What is the best diet for gestational diabetes?

• Link tham khảo: https://www.medicalnewstoday.com/articles/319716.
• Ngày tham khảo: 12/01/2025.

4. Foods and drinks to avoid with diabetes.

• Link tham khảo: https://www.medicalnewstoday.com/articles/317718.
• Ngày tham khảo: 12/01/2025.

5. Gestational Diabetes: Everything You Need to Know.

• Link tham khảo: https://www.healthline.com/health/gestational-diabetes#complications.
• Ngày tham khảo: 12/01/2025.