Phương pháp xét nghiệm acid uric và chẩn đoán bệnh Gout

Xét nghiệm acid uric là một trong những sẽ nghiệm quan trong giúp bạn chẩn đoán một số bệnh trong cơ thể, đặc biệt là bệnh Gout. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa hiểu rõ về ý nghĩa và cách thực hiện xét nghiệm này. Bài viết dưới đây của Doctor có sẵn sẽ gửi đến bạn thông tin về xét nghiệm acid uric.

Acid uric là gì?

Acid uric là sản phẩm cuối cùng của quá trình thoái hóa nhân purin từ các acid nucleic trong cơ thể. Acid uric được hình thành chủ yếu từ hai nguồn: 

• Nguồn ngoại sinh là các thực phẩm và đồ uống giàu purin như phủ tạng động vật, hải sản, cá, thịt, bia và rượu vang;
• Nguồn nội sinh là sự phân hủy nhân purin của các tế bào trong cơ thể khi chúng già hóa.

Khi acid uric tăng cao và lắng đọng tại các khớp, các tinh thể urat có thể kích hoạt phản ứng viêm, gây ra bệnh gout – một rối loạn chuyển hóa đặc trưng bởi những cơn sưng đau khớp dữ dội. Ngoài ra, acid uric còn có thể lắng đọng ở thận gây sỏi thận, hoặc tại tim mạch, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch.

Xét nghiệm acid uric để làm gì?

Xét nghiệm acid uric được chỉ định nhằm phát hiện và đánh giá các bệnh lý gây thay đổi nồng độ acid uric trong cơ thể. Tình trạng tăng hoặc giảm acid uric thường gặp trong nhiều rối loạn chức năng thận và rối loạn chuyển hóa như suy thận, gout, bệnh bạch cầu, vảy nến, suy dinh dưỡng, các trạng thái suy kiệt, cũng như ở bệnh nhân đang sử dụng các thuốc độc tế bào.

Mục đích xét nghiệm

Xét nghiệm acid uric được thực hiện nhằm cung cấp thông tin quan trọng giúp bác sĩ đánh giá tình trạng chuyển hóa, chức năng cơ quan và hỗ trợ định hướng chẩn đoán, theo dõi bệnh lý. Cụ thể, xét nghiệm này có các mục đích sau:

• Phát hiện tình trạng tăng acid uric máu, hỗ trợ chẩn đoán bệnh gout.
• Theo dõi đáp ứng điều trị ở bệnh nhân ung thư đang được hóa trị hoặc xạ trị.
• Đánh giá chức năng thận và xác định các nguyên nhân liên quan đến hình thành sỏi thận.

Ý nghĩa của nồng độ acid uric có trong máu

Đối với người bình thường lượng acid uric ở hai giới như sau:

• Đối với nam giới: 210 – 420 umol/L.
• Đối với nữ giới: 150 – 350 umol/L.

Xét nghiệm acid uric máu được thực hiện như thế nào?

Xét nghiệm acid uric máu thường được tiến hành vào buổi sáng. Trước khi lấy mẫu, người bệnh cần nhịn ăn ít nhất 4 giờ và có thể uống nước lọc. 

Máu sau khi lấy sẽ được cho vào ống nghiệm có chứa chất chống đông, sau đó ly tâm để tách huyết thanh trước khi tiến hành phân tích. Thời gian thực hiện xét nghiệm thường kéo dài khoảng 1 giờ.

Khi kết quả xét nghiệm cho thấy nồng độ acid uric trong máu cao hơn mức bình thường, điều này có thể phản ánh tình trạng cơ thể sản xuất quá nhiều acid uric hoặc chức năng đào thải acid uric qua thận bị suy giảm. Một số nguyên nhân thường gặp gây tăng acid uric máu bao gồm:

• Rối loạn enzym chuyển hóa, làm giảm khả năng thải acid uric qua đường nước tiểu.
• Bệnh gout, gây ra các đợt viêm khớp cấp tính tái phát.
• Chế độ ăn giàu đạm, nhiều hải sản, kèm theo thói quen uống nhiều rượu bia.
• Các bệnh lý ác tính như đa u tủy xương, ung thư di căn hoặc bệnh nhân đang điều trị ung thư bằng hóa trị, xạ trị.
• Sử dụng một số thuốc làm giảm đào thải acid uric qua thận như aspirin hoặc thuốc lợi tiểu.
• Người mắc bệnh đái tháo đường, thiểu năng tuyến cận giáp hoặc rối loạn chức năng tuyến giáp.
• Bệnh thận mạn tính hoặc suy thận, khiến khả năng đào thải acid uric bị suy giảm.
  Các tình trạng như nhiễm toan lactic, suy tim sung huyết.
• Nhiễm độc thai nghén, bao gồm tiền sản giật và hội chứng HELLP.

Ngược lại, nồng độ acid uric trong máu cũng có thể giảm trong một số trường hợp như:

• Hội chứng Fanconi – một rối loạn hiếm gặp của ống thận, làm giảm khả năng tái hấp thu glucose, acid uric, kali… dẫn đến giảm nồng độ các chất này trong máu.
• Bệnh Wilson, là bệnh di truyền gây tích tụ đồng quá mức trong cơ thể.
• Hội chứng SIADH (hội chứng tăng tiết hormone bài niệu không thích hợp).
• Chế độ ăn nghèo purin, nghiện rượu hoặc mắc các bệnh lý gan và thận.
• Sử dụng các thuốc làm tăng đào thải acid uric qua nước tiểu như allopurinol, corticoid, salicylat hoặc acid ascorbic.

Kết quả xét nghiệm acid uric đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán bệnh, theo dõi hiệu quả điều trị và điều chỉnh chế độ ăn uống phù hợp. Khi phát hiện tình trạng tăng acid uric máu, người bệnh cần được tư vấn uống đủ nước, hạn chế thực phẩm giàu purin và tránh sử dụng bia rượu nhằm phòng ngừa các biến chứng liên quan cũng như làm nặng thêm các bệnh lý hiện có.

Xét nghiệm acid uric và chẩn đoán bệnh Gout

Gout là một rối loạn chuyển hóa đặc trưng bởi sự lắng đọng các tinh thể urat tại xương và khớp, chủ yếu do nồng độ acid uric trong máu tăng cao kéo dài (thường liên quan đến yếu tố di truyền) và khả năng đào thải acid uric qua thận bị suy giảm. 

Hiện nay, bệnh gout chưa có vắc-xin phòng ngừa, tuy nhiên đây là bệnh lành tính và hoàn toàn có thể kiểm soát hiệu quả bằng thuốc. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời giúp người bệnh đạt tỷ lệ kiểm soát bệnh rất cao.

Trong giai đoạn đầu, gout thường diễn tiến âm thầm và hầu như không có triệu chứng rõ ràng. Phần lớn bệnh nhân chỉ được chẩn đoán khi bệnh đã tiến triển sang giai đoạn mạn tính, với các cơn đau khớp tái phát hoặc xuất hiện các khối u cục (hạt tophi) tại khớp và các mô lân cận. Trong chẩn đoán gout, nồng độ acid uric trong máu là một chỉ số đóng vai trò then chốt.

Khi nồng độ acid uric trong máu nằm trong giới hạn bình thường, các tinh thể urat sẽ không hình thành và lắng đọng. Ngược lại, nếu acid uric vượt quá ngưỡng cho phép, nguy cơ kết tinh urat tại các mô và cơ quan sẽ tăng lên, đặc biệt là tại các khớp, từ đó dẫn đến sự hình thành và tiến triển của bệnh gout.

Tóm lại, xét nghiệm acid uric là một trong những xét nghiệm quan trọng. Khi được bác sĩ chỉ định thực hiện xét nghiệm này, bạn đừng quá lo lắng vì nó vô cùng an toàn và hiệu quả để chẩn đoán bệnh, đặc biệt là xét nghiệm Gout. Tuy nhiên, để việc điều trị đạt hiệu quả lâu dài, người bệnh không nên chỉ dừng lại ở việc kiểm soát chỉ số acid uric đơn lẻ, mà cần được đánh giá toàn diện tình trạng chuyển hóa của cơ thể.

Trên thực tế, tăng acid uric máu thường đi kèm với các rối loạn chuyển hóa khác như rối loạn mỡ máu, tăng đường huyết, tăng huyết áp hoặc thừa cân – béo phì. Vì vậy, bên cạnh xét nghiệm acid uric, người bệnh được khuyến nghị tầm soát thêm các chỉ số quan trọng như đường huyết, HbA1c và mỡ máu để có hướng điều trị phù hợp và bền vững hơn. Một trong những địa chỉ uy tín để thăm khám và thực hiện các xét nghiệm này là DiaB – Trung tâm điều trị tích hợp kiểm soát Cân nặng – Bệnh mạn tính. Trong quản lý tăng acid uric máu và bệnh gout, DiaB không chỉ dừng lại ở xét nghiệm, mà còn hỗ trợ người bệnh hiểu rõ tình trạng chuyển hóa và nguy cơ biến chứng liên quan.

Sau khi thực hiện xét nghiệm acid uric và đánh giá chuyên sâu, người bệnh được xây dựng chương trình thay đổi lối sống cá nhân hóa, bao gồm dinh dưỡng điều trị, vận động an toàn, cải thiện giấc ngủ và quản lý stress. Mỗi lộ trình được thiết kế dựa trên chỉ số thực tế và nhịp sống của từng người, giúp kiểm soát acid uric bền vững thay vì xử lý ngắn hạn.

Người có acid uric máu cao hoặc nghi ngờ gout nên chủ động thăm khám và tư vấn sớm để được đánh giá toàn diện và theo dõi phù hợp.

Thông tin liên hệ:

• Website: https://diab.com.vn/
• Địa chỉ:
  • 114 Đường 51 An Phú, Thủ Đức, TP.HCM.  
  • 33C Lê Thánh Tôn, Phường Sài Gòn, TP.HCM. Đặt lịch khám tại đây

• • Phòng 3A01 Tòa nhà The Grace, 71 Hoàng Văn Thái, Phường Tân Phú, Quận 7, TP.HCM. Đặt lịch khám tại đây
• Hotline: 0931888832
• Thời gian làm việc: 9:00 – 18:00 (Thứ 2 – Thứ 6).

Xem thêm: Thực đơn cho người bệnh gout

Bài viết được tham khảo từ bác sĩ và các nguồn tư liệu đáng tin cậy trong và ngoài nước. Tuy nhiên, Doctor có sẵn Team khuyến khích bệnh nhân hãy tìm và đặt lịch khám với bác sĩ có chuyên môn để điều trị.