Béo phì gây ra những bệnh gì? 10 Nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe

Béo phì gây ra những bệnh gì là nỗi lo của nhiều người khi cân nặng vượt kiểm soát. Sự tích tụ mỡ thừa lâu ngày không chỉ ảnh hưởng vóc dáng mà còn là nguyên nhân dẫn đến nhiều bệnh lý mạn tính nguy hiểm. Để giúp bạn chủ động bảo vệ sức khỏe, DiaB luôn đồng hành cung cấp kiến thức y khoa chuẩn xác và giải pháp quản lý lối sống hiệu quả nhất.

Tổng quan về căn bệnh béo phì

Béo phì là tình trạng dư thừa calo so với nhu cầu cơ thể, dẫn đến sự tích tụ mỡ và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, tiểu đường hay rối loạn chuyển hóa. Tuy nhiên, thừa cân không hoàn toàn đồng nghĩa với bệnh lý, nhất là ở những người có khung xương to hoặc nhiều cơ bắp.

Để đánh giá tình trạng này ở người từ 20 tuổi trở lên, chỉ số khối cơ thể (BMI) được áp dụng bằng cách lấy cân nặng (kg) chia cho bình phương chiều cao (m). Theo đó, BMI từ 25,0 – 29,9 là thừa cân; từ 30,0 – 34,9 là béo phì độ 1; từ 35,0 – 39,9 là béo phì độ 2; và từ 40,0 trở lên thuộc nhóm béo phì cực độ (độ 3).

Béo phì gây ra những bệnh gì?

Béo phì thường xảy ra những biến chứng bệnh nguy hiểm cho người bệnh. Dưới đây là 10 biến chứng sức khỏe nghiêm trọng nhất mà béo phì gây ra:

Đái tháo đường type 2

Béo phì là yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến đái tháo đường type 2. Sự gia tăng quá mức của mô mỡ làm giảm độ nhạy của tế bào đối với hormone insulin, gây ra hiện tượng kháng insulin. Khi tình trạng kháng insulin kéo dài, tế bào beta tuyến tụy có thể suy giảm khả năng tiết insulin, khiến đường huyết tăng cao và làm tăng nguy cơ tiến triển thành đái tháo đường type 2.

Tăng huyết áp và bệnh tim mạch

Ở người béo phì, nhu cầu cung cấp oxy và dưỡng chất cho khối lượng cơ thể lớn bắt buộc tim phải hoạt động mạnh hơn, đẩy áp lực máu lên thành mạch gia tăng. Đồng thời, sự lắng đọng mỡ trong lòng mạch làm xơ vữa và hẹp mạch máu, gia tăng đáng kể nguy cơ bị tăng huyết áp, thiếu máu cơ tim, xơ vữa động mạch, suy tim và đột quỵ.

Gan nhiễm mỡ

Lượng mỡ dư thừa vượt quá khả năng chuyển hóa của cơ thể sẽ tích tụ trực tiếp tại các tế bào gan, hình thành bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD). Nếu không được can thiệp kịp thời, tình trạng này sẽ tiến triển thành gan nhiễm mỡ, xơ gan và làm tăng nguy cơ phát triển ung thư gan nguyên phát.

Rối loạn mỡ máu

Tình trạng béo phì tác động trực tiếp đến bộ mỡ máu của cơ thể. Bệnh nhân thường gặp phải hiện tượng gia tăng nồng độ Triglyceride và Cholesterol xấu (LDL), trong khi nồng độ Cholesterol tốt (HDL) lại bị sụt giảm nghiêm trọng. Sự mất cân bằng rối loạn mỡ máu này thúc đẩy nhanh quá trình tạo mảng xơ vữa trong lòng hệ thống động mạch gây nên xơ vữa động mạch.

Thoái hóa khớp

Trọng lượng cơ thể quá tải tạo ra sức ép cơ học liên tục lên hệ thống xương khớp, đặc biệt là các khớp chịu lực như khớp gối, khớp háng và cột sống thắt lưng. Lực nén này đẩy nhanh tốc độ thoái hóa khớp, bào mòn lớp sụn khớp, gây ra các cơn đau mạn tính, biến dạng khớp và làm hạn chế khả năng vận động hàng ngày.

Ngưng thở khi ngủ

Sự chèn ép của mỡ thừa tích tụ ở vùng cổ và đường hô hấp trên làm hẹp không gian lưu thông khí khi nằm. Điều này dẫn đến hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA), khiến bệnh nhân ngủ ngáy to, ngưng thở nhiều lần trong đêm, suy giảm chất lượng giấc ngủ và tăng tỷ lệ đột quỵ ban đêm.

Bệnh túi mật

Sự gia tăng tổng hợp cholesterol ở người béo phì khiến dịch mật bị bão hòa cholesterol. Tình trạng này tạo điều kiện thuận lợi cho sự kết tinh và hình thành sỏi túi mật. Sỏi mật thường gây ra những cơn đau co thắt vùng hạ sườn phải, viêm túi mật cấp tính hoặc tắc nghẽn đường dẫn mật.

Rối loạn nội tiết và sinh sản

Béo phì gây mất cân bằng hormone nghiêm trọng ở cả hai giới. Phụ nữ béo phì có tỷ lệ cao mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), rối loạn kinh nguyệt và khó thụ thai. Ở nam giới, mô mỡ gia tăng chuyển hóa testosterone thành estrogen, dẫn đến giảm nồng độ testosterone, rối loạn cương dương và giảm chất lượng tinh trùng.

Bệnh gout

Người bị béo phì có xu hướng sản xuất nhiều acid uric hơn, đồng thời khả năng đào thải acid uric qua thận lại bị sụt giảm. Khi nồng độ acid uric trong máu tăng cao kéo dài, các tinh thể urat sẽ lắng đọng tại các khớp, gây ra các đợt viêm khớp gout cấp tính vô cùng đau đớn.

Ung thư liên quan đến béo phì

Tình trạng viêm mạn tính mức độ thấp cùng sự gia tăng các yếu tố tăng trưởng liên quan đến insulin ở người béo phì là môi trường lý tưởng cho tế bào ung thư phát triển. Các nghiên cứu y khoa đã chứng minh béo phì làm tăng nguy cơ mắc ít nhất 13 loại ung thư, bao gồm ung thư vú, ung thư đại trực tràng, ung thư tử cung, ung thư thận và ung thư tụy.

Bệnh hô hấp

Sự tích tụ mỡ ở vùng ngực và lồng ngực làm hạn chế sự di động của cơ hoành, giảm dung tích sống của phổi và làm tăng công hít thở. Do đó, người thừa cân thường gặp tình trạng hụt hơi, khó thở khi vận động thể lực và có nguy cơ cao bị biến chứng nặng khi mắc các bệnh lý hô hấp như hen suyễn hay viêm phổi.

Các biện pháp kiểm soát và phòng ngừa béo phì

Việc thấu hiểu rõ câu hỏi béo phì gây ra những bệnh gì chính là cơ sở quan trọng để mỗi cá nhân chủ động thay đổi thói quen sinh hoạt. Để kiểm soát cân nặng an toàn và đẩy lùi nguy cơ bệnh tật, bạn nên áp dụng các biện pháp khoa học sau đây:

• Xây dựng chế độ dinh dưỡng cân bằng: Ưu tiên tiêu thụ nhóm thực phẩm giàu chất xơ như rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt và nguồn đạm tinh khiết. Hạn chế tối đa các loại thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhanh, đồ chiên rán nhiều dầu mỡ và đồ uống có đường.
• Duy trì thói quen luyện tập thể chất: Dành tối thiểu 150 phút mỗi tuần cho các hoạt động thể thao vừa sức như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc chạy bộ. Việc duy trì vận động giúp đốt cháy năng lượng dư thừa và tăng cường độ nhạy insulin.
• Đảm bảo chất lượng giấc ngủ và giảm căng thẳng: Duy trì giấc ngủ từ 7-8 tiếng mỗi đêm và kiểm soát mức độ căng thẳng thông qua thiền định, yoga. Tình trạng thiếu ngủ và căng thẳng mạn tính khiến cơ thể tiết ra hormone cortisol gây gia tăng cảm giác thèm ăn.
• Chủ động theo dõi chỉ số sức khỏe: Thường xuyên kiểm tra cân nặng, chỉ số BMI, vòng eo và thực hiện khám sức khỏe định kỳ để kịp thời phát hiện các rối loạn chuyển hóa từ giai đoạn sớm.

Tóm lại, việc nắm rõ câu trả lời cho câu hỏi béo phì gây ra những bệnh gì là bước đầu tiên giúp chúng ta nhận thức được tầm quan trọng của việc kiểm soát cân nặng. Thay đổi lối sống hướng tới sự lành mạnh không chỉ giải quyết bài toán vóc dáng mà còn là chìa khóa vàng bảo vệ sức khỏe hệ tim mạch. Hãy chủ động đồng hành cùng DiaB ngay hôm nay để thiết lập lộ trình chăm sóc sức khỏe toàn diện!

Thông tin trong bài viết được tổng hợp nhằm cung cấp kiến thức sức khỏe và không thay thế ý kiến chuyên môn. Khi có vấn đề liên quan đến sức khỏe, hãy liên hệ với bác sĩ hoặc nhân viên y tế để được đánh giá và tư vấn phù hợp.

Xem thêm:

• Giảm mỡ toàn thân trong 1 tuần: Kỳ vọng như thế nào cho đúng và an toàn?
• Chia sẻ 6 bí kíp giảm cân sau Tết không phải ai cũng biết!
• 7 Cách kiểm soát cân nặng cho người đái tháo đường

Nguồn tham khảo:

https://www.niddk.nih.gov/health-information/weight-management/adult-overweight-obesity/health-risks