Triglyceride tăng do tình trạng tiểu đường?

Triglyceride là một loại chất béo trong máu, và khi mức Triglyceride cao, nguy cơ mắc các bệnh tim mạch cũng tăng theo hoặc nặng hơn có thể dẫn đến đột quỵ và tổn thương thần kinh. Bên cạnh đó, bệnh tiểu đường lại là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng triglyceride cao. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về Triglyceride, nguyên nhân tiểu đường làm tăng chỉ số Triglyceride và các biện pháp để hạn chế tiến triển biến chứng tiểu đường.

1. Triglyceride là gì?

Triglyceride là một loại chất béo trung tính, đóng vai trò quan trọng trong việc lưu trữ năng lượng và cấu tạo màng tế bào. Chúng được tìm thấy trong máu và mô mỡ của cơ thể, đồng thời cũng có nguồn gốc từ chế độ ăn uống.

Triglyceride là các phân tử chất béo chiếm phần lớn lượng chất béo trong cơ thể và thực phẩm. Cùng với Cholesterol, Triglyceride là những chất béo lưu thông trong máu.

Khi xét nghiệm máu lúc đói, chỉ số Triglyceride được biểu thị như sau:

  • Bình thường: Dưới 150 mg/dL (đối với xét nghiệm máu lúc đói).
  • Cao: Từ 200 mg/dL trở lên.
  • Rất cao: Trên 500 mg/dL.

Nguy cơ tiềm ẩn của triglyceride cao:

  • Tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch: Mỡ máu cao có thể làm tăng nguy cơ hình thành mảng bám trong động mạch, dẫn đến xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
  • Gây tổn thương thần kinh: Mức Triglyceride cao có thể ảnh hưởng đến chức năng thần kinh, dẫn đến tê bì, ngứa ran hoặc đau ở tay và chân.
  • Gây biến chứng tiểu đường: Triglyceride cao có thể làm nặng thêm các biến chứng của bệnh tiểu đường, bao gồm bệnh võng mạc, bệnh thận và bệnh thần kinh.

Ngoài ra, chỉ số này cao có thể làm giảm khả năng đáp ứng insulin của cơ thể, dẫn đến nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2.

Xơ vữa động mạch do mức Triglyceride tăng cao

Xơ vữa động mạch

Tham khảo thêm: Bệnh tiểu đường có nguy hiểm không? Top 5 biến chứng cần lưu ý

2. Nguyên nhân tiểu đường làm tăng Triglyceride

Có nhiều yếu tố góp phần vào việc tăng mức Triglyceride, và không kiểm soát được đái tháo đường type 2 là một trong số đó:

  • Khi đái tháo đường không được kiểm soát, mức đường huyết và Insulin trong cơ thể sẽ tăng lên đáng kể.
  • Insulin đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển hóa Glucose thành Glycogen và lưu trữ Glycogen trong gan.
  • Khi gan không thể chứa thêm Glycogen, Glucose sẽ được chuyển đổi thành axit béo, sau đó giải phóng vào máu.
  • Các axit béo này được sử dụng để tạo thành Triglyceride trong tế bào mỡ, góp phần vào việc tăng mức mỡ trong cơ thể.

3. Một vài nguyên nhân khác

Ngoài tiểu đường, còn có nhiều nguyên nhân khác dẫn đến mức Triglyceride cao, bao gồm:

Các loại mỡ máu

  • Nạp calo dư thừa: Cơ thể tích trữ lượng calo dư thừa dưới dạng Triglyceride trong các tế bào. Chất này đóng vai trò nguồn năng lượng dự trữ giữa các bữa ăn.
  • Tiêu thụ nhiều carbohydrate: Hệ tiêu hóa chiết xuất Glucose từ thức ăn giàu carbohydrate. Glucose dư thừa (do đái tháo đường không kiểm soát tốt) sẽ chuyển hóa thành Triglyceride, làm tăng nồng độ trong máu.
  • Béo phì, đặc biệt là béo bụng: Chu vi vòng bụng lớn liên quan mật thiết đến mức mỡ máu cao. Nguy cơ cao hơn so với chỉ dựa vào chỉ số BMI (chỉ số khối cơ thể).
  • Kháng insulin: Kháng insulin làm tăng Insulin và Glucose, dẫn đến mất kiểm soát đường huyết và gia tăng Triglyceride.
  • Bệnh suy thận: Bệnh nhân đái tháo đường có nguy cơ cao mắc bệnh suy thận mãn tính. Suy thận làm tăng mỡ máu, bao gồm Triglyceride. Khi chỉ số này tăng cao kết hợp suy thận sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng kháng insulin.
  • Di truyền: Chỉ số HDL (cholesterol tốt) thấp và Triglyceride cao có thể do di truyền. Nếu một thành viên bất kì trong gia đình có hiện tượng mỡ vàng dưới da hoặc xanthoma thì những người còn lại cũng dễ bị mỡ máu cao;
  • Rối loạn tuyến giáp: Suy giáp hoặc nhược giáp là rối loạn tuyến giáp phổ biến. Triglyceride và cholesterol cao có thể là dấu hiệu của rối loạn tuyến giáp. Hãy tư vấn bác sĩ để biết bệnh, điều trị suy giáp hiệu quả có thể giúp làm hạ triglyceride trong máu.
  • Thuốc chữa bệnh: Một số loại thuốc như thuốc tránh thai, estrogen, thuốc chẹn beta, lợi tiểu, corticoid, retinoid, thuốc ức chế protease, tamoxifen… có thể làm tăng Triglyceride. Vì thế, nên tham khảo ý kiến bác sĩ để lựa chọn thuốc phù hợp nhằm hạ chất này một cách an toàn. Tránh ngưng thuốc đột ngột, cần có hướng dẫn cụ thể của bác sĩ.
  • Chế độ ăn uống: Một số thực phẩm ảnh hưởng tiêu cực đến Triglyceride, đặc biệt khi bị đái tháo đường. Nên hạn chế đường, ngũ cốc chế biến sẵn, rượu bia, thực phẩm giàu chất béo bão hòa và trans-fat trong thực đơn hàng ngày. Xây dựng chế độ ăn uống khoa học, kiêng khem hợp lý giúp giảm loại mỡ máu này và kiểm soát đường huyết hiệu quả.

4. Biện pháp giảm Triglyceride để hạn chế tiến triển biến chứng tiểu đường

Có một số biện pháp bạn có thể áp dụng để giảm mức Triglyceride sau:

  • Thực hiện thường xuyên các hoạt động thể chất như tập luyện, thể thao để duy trì lối sống năng động và tránh sự tĩnh tại.
  • Tuân thủ một chế độ ăn uống khoa học, giàu chất xơ và giàu chất dinh dưỡng, hạn chế carbohydrate, đường, chất béo bão hòa và chất béo trans-fat.

Tháp cân đối dinh dưỡng

Tham khảo thêm: Thiết lập 7 kế hoạch chăm sóc bệnh nhân đái tháo đường

  • Ngừng hút thuốc lá hoặc hạn chế sử dụng thuốc lá.
  • Điều chỉnh cân nặng và kiểm soát bệnh đái tháo đường một cách chủ động thông qua ăn uống, thuốc và tập luyện.
  • Hạn chế uống rượu và các loại đồ uống kích thích khác.
  • Theo dõi định kỳ mức Triglyceride trong cơ thể và tìm kiếm sự hỗ trợ từ bác sĩ nếu có bất kỳ dấu hiệu hoặc chỉ số báo động nào.
  • Tham gia chương trình Thay đổi lối sống – Sống khỏe cùng đái tháo đường của DiaB để có thể kiểm soát đường huyết trong cơ thể tốt hơn, hạn chế biến chứng bệnh.

Việc hiểu rõ nguyên nhân tiểu đường làm tăng Triglyceride và áp dụng các biện pháp giảm chất này không chỉ giúp kiểm soát bệnh tiểu đường mà còn ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm. 

Bằng cách duy trì lối sống lành mạnh và tuân thủ hướng dẫn y tế, bạn có thể cải thiện sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Hãy hành động ngay hôm nay để bảo vệ sức khỏe của bạn và gia đình.